ความหลากชนิดของนกในอุทยานแห่งชาติภูเรือ อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การศึกษาความหลากชนิดของนกในอุทยานแห่งชาติภูเรือ เป็นรายงานผลการศึกษาชนิดนกในเขตอุทยานแห่งชาติภูเรือครั้งแรก โดยศึกษานกในเส้นทางที่กำหนด 2 เส้นทาง ซึ่งมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางแตกต่างกัน ระหว่างเดือนตุลาคม 2556 – กันยายน 2557 การสำรวจนกแบบเห็นตัว เดือนละ 1 ครั้ง พบนกทั้งสิ้น 97 ชนิด 38 วงศ์ นกที่พบมาก 5 วงศ์แรก เป็นกลุ่มนกกินแมลงและกินลูกไม้เป็นส่วนใหญ่ ได้แก่ วงศ์นกจับแมลง วงศ์นกกระจิ๊ด วงศ์นกปรอด วงศ์นกกินแมลง และวงศ์นกพญาไฟ ตามลำดับ นกที่พบชุกชุมมาก 5 ลำดับแรกทั้งหมดเป็นนกประจำถิ่น ได้แก่ นกปรอดเหลืองหัวจุก นกไต่ไม้หน้าผากกำมะหยี่ นกพญาไฟใหญ่ นกปรอดหัวสีเขม่า และนกกางเขนดง โดยค่าความชุกชุมเท่ากับ 66.67%, 62.50%, 54.17%, 54.17% และ 50.00% ตามลำดับ เส้นทางศึกษาที่ 1 ป่าสนเขาและป่าดิบเขา มีนักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมขึ้นไปสัมผัสบรรยากาศบริเวณยอดอุทยานฯ พบนกทั้งสิ้น 65 ชนิด (ค่า H? = 3.20) เส้นทางศึกษาที่ 2 ป่าเบญจพรรณ ไม่ค่อยมีกิจกรรมจากการท่องเที่ยว พบนก 71 ชนิด (ค่า H? = 3.39) ชนิดนกที่พบทั้ง 2 เส้นทางศึกษามีความคล้ายคลึงกันร้อยละ 55 (similarity index = 0.55) สถานภาพเป็นนกอพยพเข้ามาในไทย 18 ชนิด นกประจำถิ่น 61 ชนิด นกอพยพผ่าน 4 ชนิด นกที่สถานภาพใกล้ถูกคุกคาม 1 ชนิด ได้แก่ นกปรอดหัวโขน ซึ่งพบเกือบทุกครั้งที่สำรวจและพบในทุกสภาพป่า ส่วนชนิดที่เหลือสถานภาพยังไม่ถูกคุกคาม จำแนกระดับความสูงบริเวณเส้นทางศึกษาได้ 5 ระดับ ความหลากหลายของนกสูงสุดที่ระดับความสูง 900-1,000 เมตร รองลงมาคือที่ระดับ 800-900 เมตร และ 1,201-1,300 เมตร ค่าดัชนีความหลากหลายเท่ากับ 3.29, 3.21 และ 3.09 ตามลำดับ จำแนกแหล่งอาศัยของนกในเขตอุทยานแห่งชาติภูเรือได้ 3 ประเภท ได้แก่ ป่าเบญจพรรณ พบนกมากที่สุด รองลงมาคือป่าดิบเขา และป่าสนเขา ตามลำดับ ช่วงเวลาที่พบนกมากทั้ง 2 เส้นทางศึกษาคือเวลา 8.00-11.00 น. เดือนมกราคม 2556 – มีนาคม 2557 เป็นช่วงที่มีแนวโน้มพบนกมากที่สุดทั้งสองเส้นทางศึกษา คำสำคัญ : นก ความหลากชนิด อุทยานแห่งชาติภูเรือ

คำสำคัญ