การนำแบบจำลองน้ำฝนและน้ำท่ามาใช้วิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินที่ส่งผลต่อยางพารา

บทคัดย่อ

ในปัจจุบันนี้ความเจริญของบ้านเมือง การขยายตัวทางเศรษฐกิจ และการเพิ่มขึ้นของประชากรมีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นการใช้ประโยชน์ที่ดิน จากพื้นที่ป่าไม้ พื้นที่รกร้างและพื้นที่ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์กลายสภาพมาเป็นการปลูกพืชเศรษฐกิจอย่างยางพารา การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำแบบจำลองน้ำฝนและน้ำท่ามาใช้วิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินที่ส่งผลต่อยางพารา ของพื้นที่ ลุ่มน้ำยัง และลุ่มน้ำลำปาวตอนบน โดยใช้แบบจำลอง NAM และ SWAT เพื่อคาดการณ์ปริมาณน้ำฝน และน้ำท่า กรณีมีการขยายพื้นที่ในการปลูกยางพารา เพื่อประเมินปริมาณน้ำในลุ่มน้ำระหว่างปี พ.ศ. 2546-2558 ผลการศึกษาพบว่าพื้นที่ศึกษามีปริมาณฝนเฉลี่ยที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในช่วงเวลา 20 ปีอนาคตข้างหน้า จากการนำค่าค่าพารามิเตอร์ของสถานีวัดน้ำท่า E.20A และ KH.103 มาคำนวณปริมาณน้ำท่า พบว่าปริมาณน้ำท่าในอนาคตมีน้ำท่าเฉลี่ยรายปีของกรณีคาดการณ์ A2 เท่ากับ 136 และ 173 มิลลิเมตรต่อปี ตามลำดับ และน้ำท่าเฉลี่ยรายปีของกรณีคาดการณ์ B2 ของสถานีวัดน้ำท่า E.20A และ KH.103 เท่ากับ 155 และ 182 มิลลิเมตรต่อปี ตามลำดับ จากผลการศึกษาพบว่าน้ำท่าเฉลี่ยรายปีในอนาคต มีค่ามากกว่าน้ำท่าเฉลี่ยรายปีในปัจจุบันทั้งกรณีคาดการณ์ A2 เท่ากับ 4.2 และ 22 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ และ กรณีคาดการณ์ B2 เท่ากับ 6.3 และ 24.4 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ การศึกษาในครั้งนี้จึงสามารถ นำไปประยุกต์ใช้เพื่อที่จะทำให้ได้ข้อมูลสำหรับการตัดสินใจ และวางแผนการจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ศึกษาเพื่อการจัดการน้ำสำหรับการอุปโภค-บริโภค และการเกษตรกรรมได้ในอนาคต

คำสำคัญ