การบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผันน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง

บทคัดย่อ

ชื่อเรื่อง การบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผัน น้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง ผู้วิจัย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรัชญา ชุ่มนาเสียว และคณะ บทคัดย่อ งานวิจัยเรื่องการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผันน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง ซึ่งพื้นที่ศึกษานี้จะมีขอบเขตครอบคลุม 5 จังหวัด คือ จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดราชบุรี จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดนครปฐม และจังหวัดสมุทรสาคร มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความเข้าใจและความตระหนักถึงความสำคัญของบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผันน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผันน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง ในด้านการให้ข้อมูลข่าวสาร การรับฟังความคิด ส่งเสริมความร่วมมือ การมีส่วนร่วม และการเสริมอำนาจแก่ประชาชน 3) เพื่อเสนอรูปแบบการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผันน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง 4) เพื่อเสนอแนวทางยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนาการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมเพื่อลดผลกระทบด้านอุทกภัยจากโครงการจัดทำทางผันน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยที่ราบแม่น้ำแม่กลอง โดยมีวิธีการวิจัย โดยกำหนดการเลือกกลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำที่แม่น้ำแม่กลองไหลผ่านในพื้นที่ 5 จังหวัด ออกแบบการวิจัยเป็นกระบวนการวิจัยและพัฒนาด้วยรูปแบบการวิจัยเชิงสำรวจ และงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลสำรวจภาคสนามด้วยแบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่างในพื้นที่ลุ่มน้ำ และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการจัดเวทีประชาเสวนาหาทางออกย่อยจังหวัดละ 2 เวที 5 จังหวัด รวม 10 เวทีรวมถึงการสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้อง และจัดเวทีใหญ่ประชาเสวนาหาทางออก 1 ครั้ง ผลการศึกษา พบว่า ในการเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยของระดับการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมโดยรวมและรายด้าน ซึ่งได้แก่ ด้านการให้ข้อมูลข่าวสาร ด้านการรับฟังความคิดเห็น ด้านการเกี่ยวข้อง ด้านความร่วมมือ และด้านการเสริมอำนาจให้แก่ประชาชน ทั้ง 5 จังหวัดนั้นมีความแตกต่างกันของค่าเฉลี่ยระดับการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมโดยรวมและรายด้านของทั้ง 5 จังหวัดที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 เมื่อสรุปตามพื้นที่ที่ศึกษา จังหวัดกาญจนบุรีซึ่งเป็นจังหวัดที่อยู่ตอนบนของลุ่มน้ำ มีความเข้าใจในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง มีความตระหนักถึงความสำคัญในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง และมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการน้ำ ในด้านการให้ข้อมูลข่าวสาร ด้านการรับฟังความคิดเห็น ด้านการเกี่ยวข้อง ด้านความร่วมมือ และด้านการเสริมอำนาจแก่ประชาชน ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยที่ความตระหนักถึงความสำคัญกับความเข้าใจมีความแตกต่างกันทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ซึ่งเป็นไปในทำนองเดียวกันกับจังหวัดนครปฐม จังหวัดราชบุรีที่อยู่ตอนกลางและจังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสงคราม ที่อยู่ตอนล่าง ส่วนรูปแบบและยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมของประชาชนในเรื่องการให้ข้อมูลข่าวสารแก่ประชาชน การปรึกษาหารือการรับฟังความคิดเห็นของประชาชาชน การให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทเกี่ยวข้อง การสร้างความร่วมมือกับประชาชนการเสริมอำนาจแก่ประชาชนโดยจะมุ่งเน้นที่ทางด้านการลดความเสี่ยงและหลีกเลี่ยงจากภัยพิบัติ การเตรียมความพร้อม การตอบสนองและจัดการภัยพิบัติ และการฟื้นฟูในระยะสั้น ระยะปานกลางและระยะยาว จุดเน้นยุทธศาสตร์ตอนบนในจังหวัดกาญจนบุรีที่สำคัญคือ เน้นการให้ข้อมูลข่าวสาร ตอนกลาง จังหวัดนครปฐม เน้นการรับฟังความคิดเห็น จังหวัดราชบุรีเน้นการเกี่ยวข้อง ส่วนตอนล่าง จังหวัดสมุทรสาครเน้นการส่งเสริมความร่วมมือ และจังหวัดสมุทรสงครามเน้นการเสริมอำนาจแก่ประชาชนซึ่งสัมพันธ์กับยุทธศาสตร์ “ประชารัฐ” คือการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกคน เนื่องจากการแก้ปัญหา การปฏิรูป และการพัฒนาประเทศในทุกๆ ด้าน จะสำเร็จหรือเห็นผลเป็นรูปธรรมไม่ได้เลย หากขาดซึ่งความร่วมมือร่วมใจและการมีส่วนร่วมระหว่างประชาชนในพื้นที่ เจ้าหน้าที่รัฐ และรัฐบาล คำสำคัญ การบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วม ยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนา ยุทธศาสตร์ประชารัฐ ผลกระทบด้านอุทกภัย ทางผันน้ำ ลุ่มน้ำย่อยแม่น้ำแม่กลอง

คำสำคัญ