โครงการประเมินผลสัมฤทธิ์ของการบังคับใช้พระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ พ.ศ.๒๕๕๘ เพื่อพัฒนากฎหมายให้เหมาะสมสอดคล้องกับหลักสากลและสภาวการณ์ปัจจุบัน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นที่การประเมินผลสัมฤทธิ์ในการบังคับใช้พระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์พ.ศ. 2558 ของประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดส่วนที่ควรปรับปรุงแก้ไข และทำให้กฎหมายสอดคล้องกับหลักการสากลและแนวปฏิบัติร่วมสมัยด้านสวัสดิภาพสัตว์ในการวิจัยเพื่องานทางวิทยาศาสตร์ การวิจัยใช้วิธีการแบบผสมผสาน ซึ่งประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการทบทวนเอกสารทางกฎหมายอย่างละเอียด รวมถึงการวิเคราะห์กฎหมายเปรียบเทียบจากหลายประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น สหภาพยุโรป มาเลเซีย และอังกฤษ จากการวิเคราะห์ข้อมูล พบประเด็นปัญหาในทางปฏิบัติสำคัญหลายประการ ประการแรก พบความไม่สอดคล้องกันในบทนิยามศัพท์และการจำแนกประเภทของสัตว์ที่ใช้เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งก่อให้เกิดความคลุมเครือในการตีความและการบังคับใช้กฎหมาย การขาดบทนิยามศัพยท์ที่ขัดเจนของคำว่า งานทางวิทยาสตร์ยิ่งทำให้มีปัญหาทางปฏิบัติเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากเปิดช่องให้มีการตีความที่หลากหลายเกี่ยวกับสิ่งที่ถือเป็นงานทางวิทยาศาสตร์ และกระบวนการใดบ้างที่อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมาย ประการที่สอง พบความไม่สอดคล้องกันในโครงสร้างของกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับคณะกรรมการที่รับผิดชอบดูแลการใช้สัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์กฎหมายขาดแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนเกี่ยวกับองค์ประกอบและการดำเนินงานของคณะกรรมการเหล่านี้ ส่งผลให้เกิดความไม่สอดคล้องกันในการจัดตั้งและการทำงาน ซึ่งอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพของคณะกรรมการในการรับรองการใช้สัตว์อย่างมีจริยธรรมและมนุษยธรรมในการวิจัยทางวิทยาศาศาสตร์ ยิ่งไปกว่านั้น ผลที่ได้จากงานวิจัยยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของการพิจารณามาตรฐานและแนวปฏิบัติสากลในการพัฒนากฎหมายการใช้สัตว์ โดยการตรวจสอบกรอบกฎหมายและแนวทางปฏิบัติของประเทศศต่างๆ การวิจัยระบุแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดและส่วนที่อาจปรับปรุงในกฎหมายคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์ของประเทศไทย นอกจากนี้ ยังเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการสร้างความตระหนักรู้และให้ความรู้แก่สาธารณชนเกี่ยวกับการพิจารณาทางจริยธรรมและในทางปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการใช้สัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์โดยเน้นยำถึงความสำคัญของการให้ความรู้แก่นักวิจัย สถาบัน และประชาชนเกี่ยวกับความรับผิดชอบทางจริยธรรมและผลกระทบในทางปฏิบัติของการใข้สัตว์ในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ จากผลการวิจัย สามารถสรุปข้อเสนอแนะหลายประการสำหรับการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2558 ซึ่งรวมถึงการปรับปรุงบทนิยามศัพท์และการปรับปรุงโครงสร้างของกฎหมายเพื่อให้เกิดความชัดเจนและสอดคล้องกันในการดีความและการบังคับใช้ และเสนอให้มีการจัดทำแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนยิ่งขึ้นสำหรับการจัดตั้งและการดำเนินงานของคณะกรรมการที่รับผิดชอบดูแลการใช้สัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ เพื่อให้มั่นใจถึงประสิทธิภาพในการคุ้มครองสวัสติภาพสัตว์ ข้อเสนอแนะเหล่านี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของพระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2558 ในการคุ้มครองสัตว์ที่ใช้ในการวิจัย ทางวิทยาศาสตร์ ในขณะเดียวกันก็รับรองว่าการวิจัยสามารถพัฒนาสุขภาพของมนุษย์และสัตว์ต่อไปไปได้ คำสำคัญ: สวัสติภาพสัตว์ งานทางวิทยาศาสตร์ จริยธรรมและมนุษยธรรมในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์