โครงการพัฒนามาตรฐานงานสัตว์เพื่องานทางวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ : การจัดระบบชีวสารสนเทศและการจัดเก็บชีววัตถุของสัตว์ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

ปัจจุบันประเทศไทยมีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการเก็บรักษาชีววัตถุจากสัตว์เพื่อสนับสนุนกิจกรรมการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าที่มีความเสี่ยงจากการสูญพันธุ์เนื่องจากภัยคุกคามของมนุษย์และจากความผันผวนของภัยธรรมชาติ แต่อย่างไรก็ตามกระบวนการเพื่อรักษาตัวอย่างชีววัตถุเป็นการดำเนินงานในระดับขององค์กร หรือหน่วยงานที่มีการทำงานตามพันธกิจที่แยกขาดออกจากกัน ขาดการสร้างกระบวนการกลางของประเทศ ขาดการบริหารจัดการและบูรณาการอย่างเป็นระบบ ส่งผลต่อความซ้ำซ้อน/ขาดแคลนการจัดเก็บชีววัตถุบางประเภท ปัจจุบันมีหน่วยงานที่รับผิดชอบในการดูภาพรวมของทรัพยากรชีวภาพในประเทศที่ทำการรวบรวมข้อมูลเข้าสู่ระบบคลังข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย (Thailand Biodiversity Information Facility หรือ TH-BIF) แต่กระบวนการเตรียมและส่งข้อมูลจากหน่วยงานหน้าด่านมีความล่าช้า ส่งผลให้สถานะข้อมูลของ TH-BIF ไม่สะท้อนความเป็นจริงและยากต่อการประเมินภาพรวมของทรัพยากรชีวภาพในประเทศ เพื่อทำให้การเก็บรักษาชีววัตถุจากสัตว์มีประสิทธิภาพ และอำนวยความสะดวกเพื่อทำให้การกำกับดูแลภาพรวมได้อย่างดี หน่วยงานในประเทศควรมีกระบวนการอ้างอิงในการเก็บรักษาตัวอย่างสัตว์เหมาะกับบริบทของประเทศ รวมถึงการพัฒนาระบบสารสนเทศที่สนับสนุนการทำงานของหน่วยงานอนุรักษ์ย่อยในการดูแลจัดเก็บข้อมูลรวมถึงบริหารจัดการการอนุรักษ์ชีววัตถุในองค์รวม การศึกษานี้ เป็นการทำงานร่วมกันระหว่าง องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และธนาคารทรัพยากรชีวภาพแห่งชาติ สวทช. โดยมีเป้าหมายในการจัดทำแนวทางปฏิบัติกลางในการอนุรักษ์วัสดุชีวภาพที่มีประสิทธิภาพโดยคำนึงถึงบริบทการทำงานในภาคปฏิบัติให้สอดคล้องกับการจัดเก็บตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริง และพัฒนาระบบสารสนเทศกลางเพื่อบริหารจัดการการจัดเก็บชีววัตถุของสัตว์ในประเทศไทย ที่มีชื่อว่า Virtual Storage (V-Store) เพื่อใช้บริหารจัดการกระบวนการจัดเก็บและชีววัสดุจากสัตว์ได้ทั้งในระดับหน่วยงาน (องค์การสวนสัตว์ฯ) และหน่วยงานย่อย ได้แก่ สวนสัตว์ที่อยู่ภายใต้การกำกับ จัดเก็บข้อมูลของสัตว์ของแต่ละสวนสัตว์ รวบรวมข้อมูลชีววัตถุจากสัตว์ที่ถูกเก็บรักษาไว้ในคลังต่าง ๆ ของหน่วยงานย่อย ซึ่งระบบฐานข้อมูลกลางประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก คือ 1.การบริหารจัดการองค์กรและผู้ใช้งาน 2.การบริหารจัดการข้อมูลสัตว์และข้อมูลตัวอย่าง 3.การบริหารจัดการคลัง ระบบจะช่วยลดภาระความซ้ำซ้อนในการกรอกข้อมูลโดยคู่ขนานไปกับการทำงานจริง มีการดึงข้อมูลสัตว์และตัวอย่างชีววัตถุจากฐานข้อมูล ผ่านระบบบริหารจัดการออนไลน์ อำนวยความสะดวกในการติดตามและตรวจสอบสถานะความจุคลังจัดเก็บ และการบำรุงรักษาของครุภัณฑ์

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ