การพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบและกลไกการตลาดวิสาหกิจชุมชนตาลเมืองเพชร

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาลของวิสาหกิจชุมชนเมืองเพชร ๒) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นตาลเชิงสร้างสรรค์ของวิสาหกิจชุมชนตาลเมืองเพชร และ๓) เพื่อพัฒนากลไกการตลาดวิสาหกิจชุมชนตาลเมืองเพชร เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน การวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เจาะลึก และการลงพื้นที่ปฏิบัติการ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๘ คน ผู้ร่วมกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ ๑๕ คน ผลการวิจัยพบว่า ๑. ต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาลของวิสาหกิจชุมชนเมืองเพชร ได้แก่ ๑. ประเภทต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาล ได้แก่ ๑) ลูกตาล ๒) จาวตาล ๓) ผลตาล ๔) เมล็ดตาล ๕) เปลือกตาล ๖) ใบตาล ๗) ทางตาล และ ๘) ลำต้นตาล ๒. รูปแบบต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาล ได้แก่ ๑) ทำน้ำตาล ข้น-สด-ไซรับ ๒) ทำตาลเลาะ เต้าตาลอ่อน ๓) ทำตาลยี่ ๔) ทำจาวตาล ๕) ทำไม้ดัดเท้า ๖) ทำโต๊ะเฟอร์นิเจอร์ ๗) แกะทำตัวหนังสือ ๘) นำใบมามุงหลังคา ๙) ทำน้ำส้มสายชูไซเดอร์ ๑๐) ทำไม้กวาดหรือทำหมวกโดยใช้เส้นใบจากกาบตาล ๑๑) ใบอ่อนนำมาสานเป็นตะกร้า ๑๒) ต้นนำไม้มาทำโต๊ะเก้าอี้ ทำโครงบ้านหรือพื้นรับน้ำหนัก ๑๓) ทำยาสมุนไพร ๑๔) หัวตาล นำมาทำแกงหัวตาล ๑๕) สร้างอาชีพทำโมบายสวยงามตุ๊กตาจากเมล็ด ๑๖) นำมาเผาเป็นถ่านเช่นเมล็ดแห้ง ๑๗) ทำกระแช่ ๑๘) การทำกล้าตาล ๑๙) เศษถานจากเตานำมาฝังกลบเพื่อได้ดูดน้ำให้พืชในฤดูแล้ง และ ๒๐) นำถ่านอัดแท่งจากถ่านที่เคี้ยวตาล ๓. วัสดุต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาล ต้นตาลมี ๒ พันธุ์ ได้แก่ ๑) ตาลบ้าน มีสายพันธุ์ย่อย ๓ พันธุ์ คือ (๑) ตาลหม้อ มีผลขนาดใหญ่ ผิวดำคล้ำ (๒) ตาลไข่ มีผลสีขาวเหลือง ผลขนาดเล็ก และ (๓) ตาลจาก มีผลในทะลายแน่นคล้ายทะลายจาก และ๒) ตาลป่า มีผลเล็กขนาดตาลไข่ มีผลเขียวคล้ำ ๔. กระบวนการผลิตต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาล การนำภูมิปัญญาชาวบ้านแบบดั้งเดิมมาประยุกต์ใช้กับนวัตกรรมใหม่ และ๕. การอนุรักษ์ต้นแบบผลิตภัณฑ์ตาล ต้องจัดเป็นพิพิธภัณฑ์เรื่องตาลเมืองเพชร ๒. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นตาลเชิงสร้างสรรค์ของวิสาหกิจชุมชนตาลเมืองเพชร ได้แก่ ๑. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การนำสิ่งที่มีอยู่มาสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ และออกแบบให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า การวิจัยนี้มี ๒ ประเภท ได้แก่ ๑) ผลิตภัณฑ์บอนไซตาล และ ๒) ผลิตภัณฑ์ต้นกล้าตาล ๒. การพัฒนากลยุทธ์ อาทิ กรมพัฒนาชุมชน สหกรณ์ชุมชน ๓. การพัฒนาการตลาด โดยใช้สถาบันการศึกษาท้องถิ่น อาทิ อาชีวะ วิทยาลัยการอาชีพ มหาวิทยาราชภัฏ ส่วนราชการของจังหวัด อาทิ พาณิชย์ อุตสาหกรรม และ๔. การพัฒนาการสอบตลาด ๑) รูปแบบของกิจกรรม ๒) การส่งเสริมการตลาด ๓) ข้อมูลข่าวสารของแหล่งท่องเที่ยว ๔) กิจกรรมน่าสนใจ ๕) สร้างเอกลักษณ์กับแหล่งท่องเที่ยว และ๖) สร้างสิ่งอำนวยความสะดวก ๓. การพัฒนากลไกการตลาดวิสาหกิจชุมชนตาลเมืองเพชร คือ ๑. วิสัยทัศน์ (Vision) ศูนย์วิจัยและพัฒนาตาลเมืองเพชร ได้แก่ ๑) การส่งเสริมการปลูกตาลโตนด ๒) การสร้างมูลค่าเพิ่มจากตาลโตนด ๓) การวิจัยและพัฒนาการใช้ประโยชน์ และ ๔) ประชาสัมพันธ์เมืองต้นแบบเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ๒. พันธกิจ (Mission) ได้แก่ การยึดชุมชนเป็นศูนย์กลางการพัฒนาและส่งเสริมอาชีพและตลาดชุมชน ๑) เสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้ในการบรหารจัดการทุนของชุมชน ๒) ส่งเสริมสนับสนุนวิสาหกิจชุมชนและเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน ๓) รับรองสถานภาพวิสาหกิจชุมชนและเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน และ๔) ประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน เพื่อให้เกิดการส่งเสริมสนับสนุนวิสาหกิจชุมชนอย่างมีเอกภาพ ๓. วัตถุประสงค์ (Objective) คือ ๑) กลยุทธ์การกระจายสินค้า ๒) ต้นทุนการขนส่ง ๓) การขนส่งตาลมีลักษณะเฉพาะ และ ๔) การขาดแคลนวัตถุดิบ ๔. เป้าหมาย (Target) ได้แก่ ๑) เครื่องใช้ในครัวเรือน ๒) แหล่งจําหน่ายผลิตภัณฑ์ ๓) การกำหนดราคา ๔) บรรจุภัณฑ์ และ ๕) การส่งเสริมการขาย และ๕. กลยุทธ์ (Strategy) ได้แก่ ๑) กลยุทธ์เชิงรุก คือ การสร้างเพจกลุ่มที่สามารถเป็นช่องทางให้กับลูกค้าที่อยู่ต่างพื้นที่ได้เข้ามาเยี่ยมชมและสั่งซื้อสินค้า ๒) กลยุทธ์เชิงแก้ไข คือ การที่ผู้ผลิตในชุมชนแข่งขันกันเอง ส่วนแบ่งการตลาดค่อนข้างน้อย ๓) กลยุทธ์เชิงป้องกัน คือ การที่ผลิตภัณฑ์ได้รับการตอบรับที่ดีจากผู้บริโภค แต่มีการแข่งขันค่อนข้างสูงภายในกลุ่ม ผู้ผลิตต้องมีการปรับใช้กลยุทธ์ให้เหนือกว่าคู่แข่งขัน และ ๔) กลยุทธ์เชิงรับ คือ การมีต้นทุนวัตถุดิบการผลิตค่อนข้างสูง และเป็นวัตถุดิบที่ได้จากธรรมชาติ อาจเกิดการขาดแคลนวัตถุเนื่องจากรับซื้อวัตถุดิบมาจากที่อื่น

คำสำคัญ