พัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนอย่างมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อส ารวจศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรม ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ๒) เพื่อพัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี ๓) เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี กลุ่มตัวอย่าง และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ กลุ่มประชาชนในชุมชน กลุ่มผู้ค้าและผู้ผลิต และกลุ่มครูภูมิปัญญาท้องถิ่น จำนวน ๓๐ คน โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research Methodology) โดยการวิจัยแบบมีส่วนร่วม และการวิจัยเชิง ปฏิบัติการ ผสมผสานเข้าด้วยกัน ผลการวิจัยพบว่า ๑. ศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรม พบว่า ในชุมชนบ้านวังกะนั้น ยังพอมีเหลืออยู่บ้าง เช่น ในเรื่องของทรัพยากร คือ แหล่งน้ำ ซึ่งสามารถทำให้ประชาชนในพื้นที่ ยังประกอบอาชีพในการทำประมงได้ และวัฒนธรรมการกิน ซึ่งส่วนใหญ่แล้วชาวบ้านจะนิยมบริโภคบ้านเป็นหลัก เพราะเนื่องจากว่าเป็นสิ่งที่หาบริโภคได้ง่าย และยังมีการนำมาแปรรูปเป็นปลาเค็ม ปลาแห้ง เป็นต้น ทั้งนี้ผู้วิจัยจึงมองเห็นถึงการพัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี โดยการนำวัตถุดิบที่มีอยู่จำนวมมากในชุมชนมาแปรรูป ๒. พัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี พบว่า การพัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี จากการศึกษาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนบ้านวังกะนั้น พบว่า การพัฒนาวัตถุดิบที่มีอยู่ในชุมชน และสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้ของชุมชนวังกะนั้น ผู้วิจัยมุ่งในเรื่องการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากปลาแห้งที่มีอยู่มากในชุมชน นำมาแปรรูปเป็นน้ำพริกปลากรอบ เพื่อเป็นการเสริมสร้างรายได้ให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านวังกะ และเป็นการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับกลุ่มวิสาหกิจ ๓. รูปแบบการพัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรม ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี พบว่า ต้องดำเนินการเปลี่ยนผ่านเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเปลี่ยนเส้นทางการของการพัฒนาผลิตภัณฑ์/บริการชุมชนด้วยห่วงโซ่คุณค่าใหม่ ผ่านการอาศัยความร่วมมือของทุกภาคส่วน เพื่อการสานและจัดสรรผลประโยชน์ร่วมกันอย่างลงตัวภายใต้หลักธรรมาภิบาล เพื่อพัฒนาคนที่มีคุณภาพ และให้คนไปสร้างของ เพื่อเป็นการสร้างอาชีพและสร้างรายได้ให้กับชุมชนต่อไป โดยแบ่งเป้าหมายหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก คือ ๑) การสร้างการพัฒนาผลิตภัณฑ์/บริการ ผ่านกระบวนการสร้างและพัฒนาคนที่มีศักยภาพและคุณภาพก่อน และนำคนเหล่านี้ไปสร้างและพัฒนาผลิตภัณฑ์/บริการต่าง ๆ ๒) การสร้างกลุ่มเครือข่ายแบบสานประโยชน์ร่วมกัน โดยสร้างกระบวนการทำงาน รูปแบบการจัดสรร ผลประโยชน์ และกำหนดบทบาทหน้าที่และกระบวนการทำงานของกลุ่มเครือข่าย และ ๓) การถอดความรู้และข้อมูลจากกระบวนการทำงานที่ถูกต้อง โดยสร้างข้อมูล สร้างต้นทุนเชิงปัญญาและต้นแบบการรวมกลุ่ม ซึ่งจากกระบวนการสร้างคนเพื่อให้คนไปสร้างของนี้ จะเกิดข้อมูลที่เป็นประโยชน์และช่วยในการตัดสินใจของทุกภาคส่วนอันจะก่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ