การจัดการความรู้การวิจัยและการถ่ายทอดเทคโนโลยีผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากข้าวเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากจังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

จังหวัดปทุมธานี มีการเพาะปลูกข้าวปทุมธานี 1 และข้าวไรซ์เบอร์รี่เป็นผลผลิตหลักทางการเกษตร แต่ยังมีการแปรรูปจากข้าวเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมน้อย เนื่องจากชุมชนขาดการนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาผสานรวมกับจุดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ตลอดจนสินค้าของชุมชนไม่มีความหลากหลาย จึงส่งผลให้ไม่สามารถพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืนได้ในชุมชน โครงการนี้ริเริ่มขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากข้าว 2) เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากข้าวต่อวิสาหกิจชุมชนและผู้ประกอบการในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี โดยพื้นที่เป้าหมายของโครงการวิจัยคือ วิสาหกิจชุมชนเพราะรักกสิกรรม 3) เพื่อให้ชุมชนมีรายได้ต่อครอบครัวที่สูงขึ้น สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืนในสังคม โดยการดําเนินงานมุ่งเน้นไปที่ผลิตภัณฑ์จากผลผลิตข้าวไรซ์เบอร์รี่ นํานวัตกรรมข้าวระดับปฏิบัติการ ทําการขยายกําลังการผลิตของผลิตภัณฑ์จากผลผลิตข้าวไรซ์เบอร์รี่ ได้แก่ ชาข้าวไรซ์เบอร์รี่กึ่งสำเร็จรูป คุกกี้ข้าวไรซ์เบอร์รี่ โจ๊กฟักทองกึ่งสำเร็จรูป เครื่องดื่มต้นอ่อนข้าวไรซ์เบอร์รี่และขนมขบเคี้ยวชนิดแท่งจากข้าวพอง โดยขอบเขตของการดําเนินงานวิจัยแรกเป็นการศึกษากระบวนการผลิตที่เหมาะสมในการขยายกําลังการผลิตทั้ง 5 ผลิตภัณฑ์ ประเมินคุณภาพทางกายภาพ เคมี และประสาทสัมผัส จากนั้นวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมี สมบัติทางกายภาพ และจุลินทรีย์ ทำการคัดเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมส่งตรวจที่ศูนย์ห้องปฏิบัติการและวิจัยทางการแพทย์และการเกษตรแห่งเอเซียจํากัด (AMARC) เพื่อวิเคราะห์ฉลากโภชนาการ จากนั้นออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมและทดสอบการยอมรับและตัดสินใจซื้อของผู้บริโภคที่มีต้อผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากข้าว เมื่อผลการดําเนินงานวิจัยแล้วเสร็จ คณะผู้วิจัยได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากข้าวให้กับวิสาหกิจชุมชนเพราะรักกสิกรรม อีกทั้งให้แนวทางขั้นตอนการผลิตที่ปลอดภัยและได้คุณภาพ สร้างทัศนคติที่ตระหนักถึงความปลอดภัยของการผลิต การป้องกันการปนเปื้อน ลดความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดอันตรายกับผู้บริโภค ผลสําเร็จจากโครงการนี้ นอกจากจะเป็นการนําองค์ความรู้จากโครงการวิจัย 5 เรื่องไปเผยแพร่ และฝึกอบรมองค์ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหารให้กับวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดปทุมธานี เพื่อเพิ่มศักยภาพในการผลิตอาหารนวัตกรรมที่มีความเป็นอัตลักษณ์ของจังหวัดปทุมธานีแล้ว ยังเป็นการสร้างรายได้เพิ่มขึ้นให?กับสมาชิกวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดปทุมธานี โดยภายหลังจากการถ่ายทอดองค์ความรู้แล้ว ชุมชนจะได้นำองค์ความรู้ที่ได้ไปใช้ในการบริหารจัดการวัตถุดิบข้าวอินทรีย์เพื่อแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมต่อไป รวมถึงการวางแผนการผลิตและการจำหน่ายตามกลยุทธ์ทางการตลาดที่ได้มีการถ่ายทอดแนวทางการทำการตลาด การคำนวณต้นทุนกำไร กับผลิตภัณฑ์ใหม่ อันจะเป็นการเพิ่มช่องทางในการหารายได้ของชุมชน ส่งผลให้ชุมชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และมีอาชีพเสริมเพิ่มขึ้น และจะเป็นการช่วยยกระดับเศรษฐกิจฐานรากของจังหวัดปทุมธานีต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ