กันตรึม 250 บทเพลง: การบันทึกแผ่นวีดิทัศน์พร้อมบทวิเคราะห์โน้ตไทยเเละสากล
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง กันตรึม 250 บทเพลง : การบันทึกแผ่นวีดิทัศน์พร้อมบทวิเคราะห์โน้ตไทยเเละสากลวิจัย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติและองค์ประกอบของวงกันตรึม เพื่อรวบรวมบทเพลงกันตรึม 250 บทเพลงไว้ในรูปแบบวีดิทัศน์และไฟล์เสียง และเพื่อวิเคราะห์บทเพลงกันตรึมและบันทึกเป็นโน้ตเพลงไทยและสากล โดยใช้วิธีดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ และเลือกใช้พื้นที่เก็บข้อมูลทางภาคสนามแบบเจาะจง คือพื้นที่ทางวัฒนธรรมที่มีการพูดภาษาเขมรเป็นหลัก เนื่องจาก “กันตรึม” เป็นมรดกภูมิปัญญาเฉพาะพื้นที่มีขอบเขตทางวัฒนธรรมที่ชัดเจน ซึ่งส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์ และศรีสะเกษ ผู้วิจัยเลือกใช้ประชากรกลุ่มเป้าหมายที่มีบทบาทและมีความรู้ ความชำนาญในด้านดนตรีพื้นบ้านอีสานใต้ ได้แก่กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ และกลุ่มผู้ปฏิบัติ จากนั้นทำการเก็บรวบรวมและบันทึกข้อมูลตามความมุ่งหมายของการวิจัย ด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า กันตรึมเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านของชาวเขมรถิ่นไทยที่แพร่หลายในกลุ่มสังคมที่พูดภาษาเขมรในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์ และศรีสะเกษ เครื่องดนตรีที่ใช้ในวงกันตรึมนั้น โดยแต่ละท้องถิ่นจะมีการใช้เครื่องดนตรีในการประสมวงที่แตกต่างกัน ซึ่งลักษณะการประสมวงกันตรึมนั้น เห็นถึงความแตกต่างอย่างชัดเจน โดยเฉพาะการปะสมวงดนตรี ซึ่งสามารถแบ่งลักษณะการประสมวงกันตรึมออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มพื้นที่จังหวัดสุรินทร์กับจังหวัดบุรีรัมย์ และกลุ่มพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ทั้งสองกลุ่มนี้มีความแตกต่างกันทั้งในเรื่องของเครื่องดนตรี การประสมวง รวมถึงบทบาทหน้าที่ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน การเกิดขึ้นของทำนองเพลงที่มีมากกว่าสองร้อยบทเพลงนั้น ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในกลุ่มพื้นที่จังหวัดสุรินทร์และบุรีรัมย์ สาเหตุที่ทำให้กลุ่มนี้มีเพลงกันตรึมเป็นจำนวนมากนั้น เนื่องจากเป็นกลุ่มจังหวัดที่มีจำนวนประชากรชาวเขมรเป็นพลเมืองกลุ่มใหญ่ที่สุด ส่วนกันตรึมในจังหวัดศรีสะเกษนั้นเป็นกลุ่มที่ตั้งอยู่ฝากฝังหนึ่งทางทิศตะวันออก กลุ่มนี้อาศัยอยู่ท่วมกลางแวดล้อมของกลุ่มวัฒนธรรมใหญ่อย่างชาติพันธุ์ลาว ทำให้วัฒนธรรมหลักถูกบดบัง ซึ่งถือว่ากลุ่มนี้ยังคงรักษารูปแบบของกันตรึมแบบดังเดิมเอาไว้ได้อยู่ ในขณะที่กลุ่มพื้นที่จังหวัดสุรินทร์และบุรีรัมย์มีการพัฒนาไปอีกขั้น สำหรับบทเพลงกันตรึม สามารถแบบออกเป็น 4 ลักษณะ โดยใช้จังหวะของกลองในการจำแนกการจัดแบ่งหมวดหมู่ คือ 1) กลุ่มเพลงจังหวะช้า 2) กลุ่มเพลงจังหวะปานกลาง 3) กลุ่มเพลงจังหวะเร็ว (สามกลุ่มจังหวะนี้เป็นกลุ่มเพลงที่มีลักษณะทำนองและองค์ประกอบในการประสมวงแบบเดียวกัน (จังหวัดสุรินทร์และจังหวัดบุรีรัมย์) และ 4) กลุ่มจังหวะเพลงศรีสะเกษ ซึ่งกลุ่มนี้มีความพิเศษคือ เป็นกลุ่มเฉพาะที่มีลักษณะของจังหวะ และท่วงทำนองตลอดจนเครื่องดนตรีและลักษณะการประสมวงที่แตกต่างจากกลุ่มจังหวัดสุรินทร์กับบุรีรัมย์อย่างชัดเจน ซึ่งบทเพลงกันตรึมทั้ง 4 กลุ่มจังหวะนี้รวบรวมได้ทั้งหมด 250 บทเพลง ส่วนการบันทึกโน้ตนั้นได้ทำการถอดแปลงจากโน้ตไทยมาเป็นโน้ตสากลเพื่อให้เสียงที่ได้นั้นมีความตรงกัน