การพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัยสำหรับกลุ่มเชื้อไวรัสที่ก่อโรคระบบทางเดินหายใจในมนุษย์โดยใช้เทคโนโลยี CRISPR-Cas12a

บทคัดย่อ

<p>เชื้อไวรัสก่อโรคระบบทางเดินหายใจในมนุษย์ ประกอบด้วย rhinoviruses, influenza viruses, parainfluenza viruses, metapneumoviruses, respiratory syncytial viruses, coronaviruses และ adenoviruses ซึ่งสามารถก่อโรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน ตลอดจนเป็นสาเหตุของความเจ็บป่วยและเสียชีวิตของผู้ป่วยติดเชื้อ ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ได้เกิดการระบาดรุนแรงของเชื้อไวรัสก่อโรคระบบทางเดินหายใจ หลายชนิด ได้แก่ SARS-CoV, avian influenza (H5N1), pandemic influenza (H1N1), MERS-CoV และ SARS-CoV-2 แนวทางการป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสก่อโรคระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงในการติดเชื้อ การกักกันผู้ป่วยติดเชื้อ และการฉีดวัคซีน อย่างไรก็ตามปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันไวรัสก่อโรคระบบทางเดินหายใจหลายชนิด ดังนั้นการตรวจวินิจฉัยที่รวดเร็วและทั่วถึง จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการเฝ้าระวังและจำกัดการแพร่กระจายของเชื้อไวรัส ในปัจจุบันเทคนิค qRT-PCR ได้รับความนิยมและใช้เป็นวิธีมาตรฐานสำหรับการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อไวรัสในสิ่งส่งตรวจ nasopharyngeal swab หรือ throat swab อย่างไรก็ตามเทคนิค qRT-PCR ยังมีข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่ เครื่องมือราคาแพงมาก และจำเป็นต้องตรวจในห้องปฏิบัติการโดยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง จึงไม่สามารถประยุกต์ในการตรวจวินิจฉัยได้อย่างทั่วถึง ด้วยเหตุนี้จึงมีการพัฒนาเทคนิคการเพิ่มจำนวนยีนแบบใช้อุณหภูมิเดียว (isothermal amplifications) ร่วมกับเทคนิค CRISPR ซึ่งเทคนิคดังกล่าวได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกา ในการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อไวรัสอย่างจำเพาะ ง่ายดาย และรวดเร็วในพื้นที่ขาดแคลนอุปกรณ์ทางการแพทย์ในการตรวจวินิจฉัย นอกจากนี้คณะผู้วิจัยได้ประสบความสำเร็จในการพัฒนาวิธีการตรวจเชื้อ SARS-CoV-2 และ influenza viruses ด้วยเทคนิค CRISPR-Cas12a ในการนี้ทางคณะผู้วิจัยจึงมีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาต่อยอดเป็นชุดตรวจวินิจฉัยโดยการประยุกต์ใช้เทคนิคดังกล่าวในการตรวจวินิจฉัยเชื้อไวรัสชนิดต่างๆ ที่ก่อโรคระบบทางเดินหายใจในมนุษย์</p>

คำสำคัญ