โครงการการออกแบบและพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยจากวัสดุกระจูดสืบสานจากภูมิปัญญาท้องถิ่นส่งเสริมอัตลักษณ์เพื่อการพาณิชย์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการออกแบบและพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยจากวัสดุจักสาน สืบสานจากภูมิปัญญาท้องถิ่นส่งเสริมอัตลักษณ์เพื่อการพาณิชย์ดำเนินงานวิจัยโดยคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ร่วมกับ สถาบันวิทยาลัยชุมชนโดยมีวิทยาลัยชุมชนนราธิวาส พัฒนาผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจักสานเสื่อกระจูดพื้นถิ่นในจังหวัดนราธิวาสและวิทยาลัยชุมชนยโสธรพัฒนาหลักผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ในจังหวัดยโสธร คณะวิจัย มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์อย่างสร้างสรรค์ และมุ่งเน้นผลสำเร็จเชิงพาณิชย์ เพื่อความยั่งยืนของชุมชน และความคุ้มค่าของงบประมาณภาครัฐ โครงการได้แบ่งกิจกรรมคือ ระยะที่ 1 การทบทวนสถานการณ์ปัจจุบันของผลิตภัณฑ์ตนเองและศึกษาเปรียบเทียบจุดอ่อนจุดแข็งกับผลิตภัณฑ์อื่นๆที่อยู่ในประเภทเดียวกันที่มีอยู่ในท้องตลาด ระยะที่ 2 การส่งเสริม การถ่ายทอด สืบสานความรู้ของงานศิลป์ท้องถิ่น เพื่อคุณภาพ มาตรฐานและประสิทธิภาพการผลิต ให้ผลิตภัณฑ์มีรูปแบบและสีสันที่ทันสมัยกับแนวโน้มการออกแบบผลิตภัณฑ์ โดยยังคงใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นเช่นไม้ไผ่หรือต้นกระจูด เป็นผลิตภัณฑ์ที่ชุมชนชาวบ้านทำกันอย่างแพร่หลายในหลายภูมิภาคของประเทศไทย เป็นองค์ความรู้การใช้วัตถุดิบจากพืชที่มีในพื้นที่ นำมาแปรรูป และใช้ทักษะทางหัตถกรรมในการจักสานให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆเช่นกระเป๋า ตะกร้า บรรจุภัณฑ์ ในรูปแบบและการใช้สอยต่างๆ ขั้นตอนการศึกษาและพัฒนาการออกแบบในโครงการวิจัยนี้ มีเป้าประสงค์ในการศึกษาค้นหาอัตลักษณ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะผลิตภัณฑ์ของแต่ละท้องถิ่น ความแตกต่างทางด้านภูมิศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น วิถีชีวิต สิ่งที่จับต้องไม่ได้เชิงวัฒนธรรมพัฒนาให้ออกมาในรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่ถูกสื่อสารให้เห็น รับรู้ และจับต้องได้ ขั้นตอนกระบวนการออกแบบที่มีการศึกษาและพัฒนาเฉพาะเจาะจงไปเพื่อผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะเดียวกันแต่ศึกษาทดลองเพื่อสร้างอัตลักษณ์ในแต่ละพื้นที่นั้น ผลของงานวิจัยฉบับนี้ทำการบันทึกไว้เพื่อการเรียนรู้ เป็นกรณีศึกษาการสืบสาน ประยุกต์และต่อยอดองค์ความรู้งานหัตถศิลป์อย่างเป็นระบบ จากต้นทุนทางวัตถุดิบ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และแรงงานฝีมือช่างศิลป์ที่มีอยู่ในแต่ละชุมชน นอกเหนือไปจากการทำงานผลิตผลงานตามคำสั่งทางการตลาดที่มีอยู่แล้วนั้น การศึกษาวิจัย และเปิดพื้นที่เพื่อทดลองสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ เป็นขั้นตอนที่สำคัญที่จะทำให้ธุรกิจนั้น ปรับตัวต่อไปได้ การต่อยอดจากองค์ความรู้ที่มีอยู่ สู่การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ย่อมเปิดโอกาสใหม่ๆให้กับความคิดสร้างสรรค์นอกกรอบ การประยุกต์ใช้องค์ความรู้ การออกแบบที่ให้ความสำคัญกับ รูปแบบ รูปทรง สัดส่วนที่เหมาะสมของผลิตภัณฑ์ เทคนิค การสร้างพื้นผิว เพื่อนำไปสู่การนำเสนอสิ่งใหม่ เป็นการเปิดโอกาสทางการตลาดกับกลุ่มลูกค้าใหม่ๆ ในอนาคต คำสำคัญ: ผลิตภัณฑ์จักสานร่วมสมัย, จักสานไม้ไผ่, จักสานกระจูด ช่างศิลป์ท้องถิ่น