การศึกษารูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายในประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การศึกษารูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายในประเทศไทย อภิวรรณ ณัฐมนวรกุล1, จิตนภา วาณิชวโรฒน์1, จิราพร เกศพิชญวัฒนา2, สุวิณี วิวัฒน์วานิช2, ประเสริฐ อัสสันตชัย3, วีรศักดิ์ เมืองไพศาล3 1สถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข 2คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 3ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจรูปแบบแนวทางการปฏิบัติดูแลรักษาผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายในประเทศไทยและวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของการดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายที่เหมาะสมในชุมชน โดยดำเนินการศึกษาใน 4 ภาคของประเทศไทยรวมทั้งกรุงเทพมหานคร จากการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงจากเขตบริการสุขภาพ ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่, ขอนแก่น, สงขลา, และสุพรรณบุรี ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสมถูกนำมาใช้ในการศึกษานี้ เริ่มจากแบบสอบถามเชิงปริมาณภาคตัดขวางเพื่อสำรวจสถานการณ์ของการดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายในโรงพยาบาลของรัฐที่มี 120 เตียงขึ้นไป และวิธีการเชิงคุณภาพด้วยการสนทนากลุ่มแบบเจาะจงสำหรับทีมสหสาขาวิชาชีพ ผู้ดูแลที่ให้บริการด้านสุขภาพและทีมสนับสนุนในชุมชน ตามด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกสำหรับผู้ป่วยสูงอายุและผู้ดูแลในครอบครัวเพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ของข้อมูล รวมทั้งดำเนินการทบทวนวรรณกรรมเกี่ยวกับสถานการณ์ปัจจุบันของการดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายในประเทศไทยด้วย ซึ่งการศึกษาครั้งนี้ผ่านการอนุมัติด้านจริยธรรมวิจัยจากสถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ ผลการศึกษา พบว่าในปัจจุบันประเทศไทยการดูแลรักษาระยะสุดท้ายเป็นสิ่งที่ถูกยอมรับมากขึ้นว่ามีความจำเป็นและมีความสำคัญสำหรับผู้ป่วยสูงอายุ จากข้อมูลแบบสอบถามเชิงปริมาณที่ได้รับการตอบกลับมาทั้งหมดคิดเป็น 61% และคุณภาพของการปฏิบัติดูแลรักษาระยะสุดท้ายขึ้นอยู่กับการประสานงานในการทำงานและความร่วมมือกันระหว่างทีมสหสาขาวิชาชีพ การมีระบบการดูแลที่ดีในหน่วยดูแลพิเศษ / ทีมผู้ให้การดูแลแบบประคับประคองในโรงพยาบาล ระบบการให้คำปรึกษา การจัดกิจกรรมสนับสนุนสำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้าย เช่น กิจกรรมทางศาสนา, การดูแลให้มีทางเลือกอื่นเสริม และการเตรียมความพร้อมสำหรับ การตายดีที่บ้าน ทั้งหมดนี้เป็นเป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สำคัญในการปฏิบัติดูแลรักษาผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้าย ผลการศึกษาครั้งนี้สรุปว่า รูปแบบของการดูแลรักษาผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายยึดหลักแนวคิดคือ ผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลาง, เป็นการดูแลแบบองค์รวม, มีการทำงานประสานกันระหว่างทีมผู้ดูแลครอบครัวและทีมสนับสนุนในชุมชน มีความต่อเนื่องของการประเมินผลและการดูแล ดังนั้นข้อค้นพบจากผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ในการสนับสนุนการตัดสินใจเรื่องของการดูแลรักษาผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายในพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติได้ต่อไป

คำสำคัญ