การวิเคราะห์พันธุศาสตร์ประชากรของหอยตะเภา (Donaxscortum) ตามแนวชายฝั่งทะเลอันดามันเพื่อหาแนวทางในการอนุรักษ์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
หอยตะเภา (Donax scortum) เป็นสัตว์น ้าเศรษฐกิจที่มีความส้าคัญในภาคใต้ของประเทศไทย ปัจจุบันหอยตะเภามีจ้านวนลดลง เนื่องจากมีการจับเพื่อน้ามาบริโภคจนเกินขีดความสามารถในการขยายพันธุ์ จ้าเป็นต้องมีการจัดการซึ่งต้องมีข้อมูลทางพันธุกรรมในการวางแผนจัดการ โดยการวิจัยครั งนี ท้าการศึกษาโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากรและประวัติประชากรของหอยตะเภาตามแนวชายฝั่งทะเลอันดามัน โดยวิเคราะห์จากความหลากหลายของล้าดับนิวคลีโอไทด์ในไมโทคอนเดรียลดีเอ็นเอขนาด 426 คู่เบสจากยีน cytochrome oxidase subunit I จ้านวน 115 ตัวและล้าดับนิวคลีโอไทด์ในไมโทคอนเดรียลดีเอ็นเอขนาด 727 คู่เบส จากยีน 18S rRNA จ้านวน 99 ตัว เก็บตัวอย่างจาก 4 แหล่งตัวอย่าง คือจังหวัดสตูล อ้าเภอหาดส้าราญ จังหวัดตรัง และจังหวัดกระบี่ ผลการศึกษาจากยีน cytochrome oxidase subunit I พบว่ามีแฮโพลไทป์ 32 แฮโพลไทป์ ค่า haplotypediversity และ nucleotide diversity มีค่า 0.887 และ 0.00500 ตามล้าดับ ค่าสถิติ Tajima’s Dและ Fu’ FS จากการทดสอบ neutrality test พบว่าประชากรหอยตะเภาเคยมีการขยายขนาดประชากร ทดสอบ mismatch distribution พบว่ายอมรับการเกิด sudden expansion modelและน่าจะขยายขนาดมาประมาณ 1,000 ปี แผนผังความสัมพันธ์ระหว่างแฮโพลไทป์ (MSN) พบว่าเป็นรูปแบบดาว (star topology) และไม่สามารถแบ่งประชากรตามสภาพภูมิศาสตร์ได้ ทดสอบโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากรด้วยวิธี AMOVA พบว่าไม่มีโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากรเกิดขึ นทดสอบความแตกต่างทางพันธุกรรมระหว่างแหล่งตัวอย่างด้วยวิธี pairwise FST และการสร้างแผนผังต้นไม้วิวัฒนาการ พบว่าไม่มีความแตกต่างกัน ผลการศึกษาจากยีน 18S rRNA พบว่ามีแฮโพลไทป์ 5แฮโพลไทป์ ค่า haplotype diversity และ nucleotide diversity มีค่า 0.080 และ 0.00031ตามล้าดับ ค่าสถิติ Tajima’s D และ Fu’ FS จากการทดสอบ neutrality test พบว่าประชากรหอยตะเภาเคยมีการขยายขนาดประชากร ทดสอบ mismatch distribution พบว่ายอมรับการเกิดsudden expansion model และน่าจะขยายขนาดมาประมาณ 100 ปี แผนผังความสัมพันธ์ระหว่างแฮโพลไทป์ พบว่าเป็นรูปแบบดาวและไม่สามารถแบ่งประชากรตามสภาพภูมิศาสตร์ได้ ทดสอบโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากรด้วยวิธี AMOVA พบว่า ไม่มีโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากรเกิดขึ นทดสอบความแตกต่างทางพันธุกรรมระหว่างจังหวัดด้วยวิธี pairwise FST และการสร้างแผนผังต้นไม้วิวัฒนาการ พบว่าไม่มีความแตกต่างกัน การไม่เกิดโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากรน่าจะเกิดจากประชากรหอยตะเภามีความสามารถในการแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรมได้ดี ผลการศึกษาครั งนีสามารถน้ามาใช้เป็นข้อมูลในการจัดการหอยตะเภาในทะเลอันดามันได้