การคัดเลือกเชื้อกลุ่มแอคติโนมัยซีทส์จากดินเพื่อการควบคุมทางชีวภาพของโรครากเน่าที่เกิดจากเชื้อไฟทอปโธร่าในต้นทุเรียน (ภายใต้โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี)
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ทุเรียนเป็นพืชเศรษฐกิจที่สาคัญของประเทศไทย โดยไทยเป็นผู้ส่งออกทุเรียนอันดับ 1 ของโลก ในปี พ.ศ. 2557 มีการส่งออกสูงถึง 393,009 ตัน ซึ่งนารายได้เข้าประเทศได้มากถึง 13,843 ล้านบาท การบริโภคภายในประเทศมีมากถึง 238,622 ตัน ซึ่งหากตั้งราคาขายอยู่ที่กิโลกรัมละ 120 บาท จะพบว่า เงินจานวน 28,634,640 ล้านบาท ถูกหมุนเวียนในประเทศ อย่างไรก็ตามปัญหาอันดับหนึ่งของการปลูก ทุเรียนคือทุเรียนเป็นโรครากเน่าโคนเน่าและส่งผลให้ต้นทุเรียนยืนต้นตาย โดยโรคนี้เกิดจากเชื้อสาเหตุคือ เชื้อ Phytophthora การศึกษาวิจัยนี้มุ่งเน้นการคัดเลือกหาเชื้อกลุ่ม Actinomycetes เพื่อใช้เป็นตัว ควบคุม (biocontgrol agent) โรครากเน่าโคนเน่าที่เกิดจากเชื้อ Phytophthora ตัวอย่างดินทั้ง 200 ตัวอย่างถูกเก็บจากสวนผลไม้ในจังหวัดระยอง จันทบุรี ชลบุรีและตราด และ ทาการแยกเชื้อ Actinomycetes ได้ทั้งหมด 710 isolates และได้ทาการสุ่มเชื้อ 200 isolates มาทาการ ทดลองด้วย Dual culture technique ผลการทดสอบพบว่าเชื้อ 34 isolates (คิดเป็นร้อยละ 17) จาก 200 isolates มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อ Phytophthora ได้ และเมื่อทาการสุ่มเชื้อ 14 isolates (คิด เป็นร้อยละ 41) ไปทาการจาแนกเชื้อด้วยวิธี DNA sequencing ที่ยีน 16S rRNA พบว่าเชื้อส่วนใหญ่เป็น เชื้อในจีนัส Streptomyces รองลงมาเป็นกลุ่ม Gram-negative bacilli จานวน 3 isolates และกลุ่ม Gram-positive cocci จานวน 2 isolates และเมื่อนาเชื้อ 4 ชนิด คือ เชื้อ Streptomyces parvus, Streptomyces silaceus, Streptomyces purpurascens, และ Streptomyces cavourensis จานวน 5 isolates คือที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อ Phytophthora ที่มีประสิทธิภาพสูงมาทาการทดลองการเสริม ฤทธิ์กัน (synergistic effect) พบว่าเชื้อทั้ง 5 isolates สามารถเสริมฤทธิ์กันได้อย่างดีจนทาให้เชื้อ Phytophthora เจริญได้น้อยมาก ผลจากงานวิจัยนี้มีความเป็นไปได้ที่จะนาเชื้อ Streptomyces parvus, Streptomyces silaceus, Streptomyces purpurascens, และ Streptomyces cavourensis ไปวิจัยต่อยอดเพื่อการ ควบคุมทางชีวภาพ (biocontrol) เพื่อลดการใช้สารเคมีและส่งเสริมการเกษตรแบบอินทรีย์ คาสาคัญ: ไฟทอปโธร่า, แอคติโนมัยซีสท์, ทุเรียน, โรครากเน่าโคนเน่า, การควบคุมทางชีวภาพ