การศึกษาการใช้พื้นที่แบบสวนสาธารณะตะวันตกในประเทศไทยยุคแรกจากมุมมองประวัติศาสตร์: กรณีศึกษาสวนสราญรมย์ กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การศึกษาการใช้พื้นที่แบบสวนสาธารณะตะวันตกในประเทศไทยยุคแรกจากมุมมองประวัติศาสตร์: กรณีศึกษาสวนสราญรมย์ กรุงเทพมหานคร เป็นงานวิจัยเชิงวิพากษ์ที่ทำการศึกษาสวนสราญรมย์ กรุงเทพมหานคร ในฐานะที่เป็นตัวอย่างสำคัญของการเปลี่ยนแปลงพื้นที่จากสวนในวังไปสู่การเป็นพื้นที่สาธารณะ โดยที่การเปลี่ยนแปลงในลักษณะดังกล่าวนั้น ได้เกิดขึ้นก่อนในประเทศตะวันตก อันเป็นจุดเริ่มต้นของแนวคิดเรื่องสวนสาธารณะ จากเหตุข้างต้น งานวิจัยชิ้นนี้จึงได้ทาการค้นคว้า วิเคราะห์ และวิพากษ์ ประวัติศาสตร์ของพื้นที่สวนสราญรมย์ โดยอาศัยวิธีการศึกษาทางประวัติศาสตร์ และวิเคราะห์วิพากษ์ภายใต้กรอบแนวคิดทางประวัติศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยมีเป้าหมายของงานวิจัย คือ เพื่อหาคำตอบว่าแนวคิดและลักษณะการใช้งานของสวนสาธารณะแบบตะวันตกได้เข้ามาสู่ประเทศไทยซึ่งไม่ได้เป็นประเทศอาณานิคมได้อย่างไร ทั้งนี้ สาระของงานวิจัยได้บ่งชี้ว่า: 1) สวนสราญรมย์ถูกใช้เป็นพื้นที่เพื่อการแสดงออกถึงความเป็นสังคมสมัยใหม่ของชนชั้นนา และ 2) การใช้พื้นที่สวนสราญ -รมย์มีเงื่อนไขของอำนาจเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยที่การเปิดพื้นที่ให้สาธารณชนเข้าใช้นั้น เป็นผลสืบเนื่องจากการลอกเลียนแบบวัฒนธรรมตะวันตก เพื่อแสดงออกถึงความทันสมัยของชนชั้นนำ มิใช่เกิดจากการพยายามสร้างความเท่าเทียมทางสังคม หรือเพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดีขึ้นแต่อย่างใด

คำสำคัญ