การพัฒนาพันธุ์ข้าวลูกผสมระบบ 3 สายพันธุ์ ต้านทานโรคขอบใบแห้ง

บทคัดย่อ

การจะเพิ่มผลผลิตข้าวโดยใช้พันธุ์ข้าวใหม่ที่ให้ผลผลิตสูง ต้านทานต่อโรคและแมลง ข้าวลูกผสม (Hybrid Rice) เป็นอีกวิธีการหนึ่งที่มีความเป็นไปได้ในการเพิ่มผลผลิตต่อพื้นที่ โดยใช้ประโยชน์จากความดีเด่นของลูกผสม (Hybrid vigor) อีกทั้งข้าวลูกผสมจะให้ผลผลิตสูงกว่าข้าวพันธุ์ดีทั่วไปประมาณ 20-30 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นการทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างข้าวลูกผสมที่ให้ผลผลิตสูงกว่าข้าวลูกผสมพันธุ์ กขผ1 กขผ3 ประมาณ 10 เปอร์เช็นต์ และมีความต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง และได้นำสายพันธุ์ข้าวลูกผสม จำนวน 17 สายพันธุ์ มาปลูกทดสอบการเปรียบเทียบผลผลิตข้าวลูกผสมภายในศูนย์วิจัย และการเปรียบเทียบผลผลิตข้าวลูกผสมระหว่างศูนย์วิจัย และได้คัดเลือกสายพันธุ์ข้าวลูกผสม จำนวน 9 สายพันธุ์ มาปลูกเปรียบเทียบผลผลิตข้าวลูกผสมในนาราษฎร์ ใน 3 สถานที่ปลูกทดสอบ ได้แก่ แปลงเกษตรกร อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี อำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร และอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี จากนั้นสามารถคัดเลือกสายพันธุ์ข้าวลูกผสมที่ให้ผลผลิตเฉลี่ยสูง 3 สายพันธุ์ ได้แก่ สายพันธุ์PTT20003H, PTT20012H และสายพันธุ์PTT20008H ให้ผลผลิตอยู่ระหว่าง 638-768 กก./ไร่ อายุเก็บเกี่ยว 104-109 วัน ความสูง 118 -125 ซม. จำนวนรวงต่อกอ 12-14 รวง และมีเปอร์เซ็นต์เมล็ดดีร้อยละ 66-75 และได้ดำเนินการการผลิตเมล็ดพันธุ์สายพันธุ์เรณูเป็นหมัน และสายพันธุ์รักษาความเป็นหมันให้บริสุทธิ์สำหรับใช้เป็นสายพันธุ์พ่อแม่, การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวลูกผสม (F1 Seed), การศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาของสายพันธุ์เรณูเป็นหมัน (A Line) สายพันธุ์รักษาความเป็นหมัน (B Line) และสายพันธุ์แก้ความเป็นหมัน (R line) และการทดสอบหาสายพันธุ์แก้ความเป็นหมัน (R Line) สายพันธุ์รักษาความเป็นหมัน (B Line) โดยวิธี Test cross ควบคู่กันไป จากการทำ Test cross ปลูกทดสอบข้าวลูกผสมประชากรชั่วที่ 1 จำนวน 75 คู่ผสม เปรียบเทียบกับ สายพันธุ์พ่อ จำนวน 30 สายพันธุ์ พบว่า ได้สายพันธุ์ที่สามารถแก้ความเป็นหมัน (Restorer) ได้ดีจำนวน 19 สายพันธุ์ และสายพันธุ์รักษาความเป็นหมัน (Maintainer) จำนวน 9 สายพันธุ์ เพื่อสร้างแหล่งพันธุกรรมสามารถนำไปพัฒนาสายพันธุ์ข้าวลูกผสมชุดใหม่ต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ