นวัตกรรมอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพของชุมชนในการพัฒนาอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ 2) เพื่อศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการพัฒนาอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ และ 3) เพื่อศึกษานวัตกรรมอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ประธานกลุ่มและสมาชิกกลุ่มแปรรูปอาหาร ปราชญ์ชาวบ้าน ตัวแทนชุมชน ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตัวแทนหน่วยงานภาครัฐ จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกประเด็นการสนทนากลุ่ม การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม การจัดเวทีพัฒนาศักยภาพ การถอดบทเรียน โดยใช้วิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัย (Analytic Induction) ผลการวิจัยพบว่า 1.ศักยภาพของชุมชนในการพัฒนาอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ ศักยภาพด้านเศรษฐกิจ คือ ภาคเกษตรกรรม ที่มีฐานทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถทำการผลิตได้ตลอดทั้งปีในการทำนาปลูกข้าว การปลูกพริก และมีการปรับเปลี่ยนการผลิตเป็นการเกษตรผสมผสาน ขณะเดียวกันภาคการท่องเที่ยว มีแหล่งท่องเที่ยว รูปแบบการท่องเที่ยวที่มีความหลากหลาย สามารถสร้างแรงดึงดูดให้กับนักท่องเที่ยว นักธุรกิจในการลงทุน ศักยภาพด้านสังคมและวัฒนธรรม คือ เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่น ที่ก่อให้เกิดการทำกิจกรรมทางศาสนา กิจกรรมทางประเพณี วัฒนธรรมและกิจกรรมทางเศรษฐกิจ การรวมกลุ่มอาชีพ โดยมีกระบวนการร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมทำ ในการสร้างรายได้ อาชีพ บนฐานศักยภาพ ทุนทางสังคมและวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ขณะที่ศักยภาพด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม คือ ทรัพยากรดิน น้ำ ซึ่งเป็นต้นทุนสำคัญในการพัฒนาด้านการเกษตร ที่สร้างมูลค่ารายได้และยกระดับเศรษฐกิจของชุมชน เป็นแหล่งอาหารและวัตถุดิบสำคัญของท้องถิ่นที่สามารถนำไปพัฒนาด้านอาหารพื้นถิ่นของตำบลทุ่งไชย 2. กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการพัฒนาอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ ประกอบด้วย 1) ระดับการให้ข้อมูล คือ ชุมชนให้ข้อมูลทุนเดิม ศักยภาพพื้นที่ รวมถึงต้นทุน วัตถุดิบ แหล่งทรัพยากร2) ระดับการวางแผน คือ ร่วมวิเคราะห์ประเด็นอาหารพื้นถิ่น เพื่อการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารพื้นถิ่น การจัดทำแผนงาน โครงการด้านการพัฒนาอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์ 3) ระดับการตัดสินใจ คือ การกำหนดและตัดสินใจแผนงาน โครงการด้านอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์ 4) ระดับปฏิบัติการ คือ มีการดำเนินงานตามแผนงาน โครงการที่ได้กำหนดและตัดสินใจร่วมกัน 5) ระดับการติดตามประเมินผลและรับประโยชน์ คือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชนมีการติดตามการดำเนินงานโครงการ และมีการสรุปบทเรียนการทำงาน เพื่อให้รับทราบถึงปัญหาอุปสรรค และหาแนวทางที่จะแก้ไขปัญหา 3. นวัตกรรมอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ คือ เป็นนวัตกรรมการผลิตที่เกิดจากการนำทุนทางวัฒนธรรม ทุนทางภูมิปัญญา ทุนทางทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นสัญลักษณ์ความมั่นคงทางอาหารมาใช้ในการพัฒนาอาหารพื้นถิ่นให้เป็นผลิตภัณฑ์ สินต้าทางเศรษฐกิจใหม่ ที่จะสร้างรายได้ให้กับชุมชนและส่งเสริมภาคการท่องเที่ยว คำสำคัญ : นวัตกรรม,อาหารพื้นถิ่น,เศรษฐกิจชุมชน