โครงการวิจัยและพัฒนาสารทางเลือก และเทคโนโลยีการจัดการวัชพืชเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และแก้ปัญหาท้าทายด้านการผลิตพืชปลอดภัย

บทคัดย่อ

จากการที่ประเทศไทยยกเลิกการใช้สารกำจัดวัชพืช paraquat ส่งผลต่อการจัดการวัชพืชในพืชปลูกหลักที่เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของประเทศหลายชนิด สารกำจัดวัชพืช paraquat เป็นสารกำจัดวัชพืชที่มีประสิทธิภาพในการกำจัดวัชพืชในพืชปลูกได้หลากหลายชนิด โครงการวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิจัยและพัฒนาสารกำจัดวัชพืชที่ใช้เป็นสารทางเลือก ให้มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดีเทียบเท่ากับการใช้สารกำจัดวัชพืช paraquat ในพืชเศรษฐกิจหลักที่สำคัญของประเทศ ให้ผลผลิตปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม 2) เพื่อศึกษาเทคโนโลยีการจัดการวัชพืชแบบผสมผสานที่เหมาะสมในพืชเศรษฐกิจหลักที่สำคัญของประเทศ ให้ผลผลิตปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ระยะเวลาการดำเนินการวิจัย 3 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2565- 2567 ประกอบด้วย 4 โครงการย่อย ได้แก่ โครงการย่อยที่ 1) วิจัยและพัฒนาประสิทธิภาพสารทางเลือกและเทคโนโลยีการจัดการวัชพืชแบบผสมผสานในพืชไร่ (อ้อย มันสำปะหลัง และข้าวโพด) โครงการย่อยที่ 2) วิจัยและพัฒนาประสิทธิภาพสารทางเลือกและเทคโนโลยีการจัดการวัชพืชแบบผสมผสานในพืชผัก (ผักกาดขาวปลี ผักกาดหอม กะหล่ำปลี คะน้า และพริก) โครงการย่อยที่ 3) วิจัยและพัฒนาประสิทธิภาพสารทางเลือกและเทคโนโลยีการจัดการวัชพืชแบบผสมผสานในไม้ผล (มะม่วง ส้มโอ ทุเรียน) โครงการย่อยที่ 4) วิจัยและพัฒนาประสิทธิภาพสารทางเลือกและเทคโนโลยีการจัดการวัชพืชแบบผสมผสานในพืชอุตสาหกรรม (ปาล์มน้ำมัน ยางพารา มะพร้าว และกาแฟ) การดำเนินการวิจัยในปี พ.ศ. 2565 ทั้ง 4 โครงการย่อย เป็นการศึกษาประสิทธิภาพการควบคุมวัชพืชในสภาพเรือนทดลองดำเนินการทดลองที่เรือนทดลองสถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน และเรือนทดลองกลุ่มวิจัยวัชพืช สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร โครงการวิจัยย่อยที่ 1 ผลการทดลองพบว่า สารกำจัดวัชพืชที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชหลักในอ้อย ประเภทพ่นก่อนวัชพืชงอก ได้แก่ atrazine, diuron, atrazine+diuron และ hexazinone+diuron และสารกำจัดวัชพืชประเภทพ่นหลังวัชพืชงอก ได้แก่ halosulfuron+ametryn และ topamezone+diuron ไม่พบอาการเป็นพิษต่ออ้อย และมีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดี มันสำปะหลัง สารกำจัดวัชพืชประเภทพ่นก่อนวัชพืชงอก ได้แก่ acetochlor+ S-metolachlor, flumioxazin+S-metolachlor และ flumioxazin+diuron ไม่พบอาการเป็นพิษต่อมันสำปะหลัง และมีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดี ส่วนสารกำจัดวัชพืชประเภทพ่นหลังวัชพืชงอก ได้แก่ fluazifop-P-butyl +flumioxazin, quizalofop-P-tefuryl+flumioxazin, clethodim+flumioxazin, fluazifop-P-butyl +diuron และ quizalofop-P-tefuryl+diuron พบอาการเป็นพิษต่อมันสำปะหลัง แต่มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดี ข้าวโพด สารกำจัดวัชพืชประเภทพ่นก่อนวัชพืชงอก ได้แก่ nicosulfuron, nicosulfuro+S-metolachlor และ atrazine+nicosulfuron ส่วนสารกำจัดวัชพืชประเภทพ่นหลังวัชพืชงอก ได้แก่ glufosinate+flumioxazin และ glufosinate+ametryn มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดี แต่เป็นพิษต่อข้าวโพด โครงการวิจัยย่อยที่ 2 สารกำจัดวัชพืชที่สามารถนำมาใช้ในการกำจัดวัชพืชก่อนเตรียมแปลงปลูก (pre-planting) ที่มีประสิทธิภาพ และมีความปลอดภัยต่อผัก และควรลงปลูกผักที่ระยะ 7 วันหลังพ่นสาร ผักกาดหอม กะหล่ำปลี ได้แก่ glufosinate, flumioxazin, flumioxazin+fluazifop-P-butyl และ flumioxazin+quizalofop ผักกาดขาวปลี ได้แก่ สารกำจัดวัชพืช glufosinate, flumioxazin, flumioxazin+fluazifop-P-butyl, flumioxazin +quizalofop, topamezone+metribuzin และ topamezone +sulfentrazone คะน้า ได้แก่ สารกำจัดวัชพืช glufosinate, oxyfluorfen, flumioxazin, flumioxazin +quizalofop และ flumioxazin+fluazifop-P-butyl ส่วนพริก สารกำจัดวัชพืชที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชระหว่างแถวปลูกพริกและมีความปลอดภัยต่อต้นพริก ได้แก่ flumioxazin+dimethenamid, glufosinate+indaziflam, glyphosinate+indaziflam, flumioxazin +fluazifop-P-butyl และ topamezone +pendimethalin โครงการวิจัยย่อยที่ 3 สารกำจัดวัชพืชที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชหลักในแปลงมะม่วง ได้แก่ glufosinate+diuron, glufosinate+imazapic, glufosinate+indaziflam, glufosinate+flumioxazi, glyphosate+diuron, glyphosate+imazapic, glyphosate+indaziflam และ glyphosate +flumioxazin ส้มโอ ได้แก่ glufosinate+diuron, glufosinate +imazapic, glufosinate+indaziflam, glufosinate+bromacil, glyphosate+diuron, glyphosate+indaziflam ทุเรียน ได้แก่ glufosinate +diuron, glufosinate+imazapic, glufosinate+indaziflam, glufosinate+bromacil, glyphosate+diuron, glyphosate+indaziflam โครงการวิจัยย่อยที่ 4 สารกำจัดวัชพืชที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชใน ปาล์มน้ำมัน ยางพารา ได้แก่ สารกำจัดวัชพืชคู่ผสม glufosinate+indaziflam, glyphosate +imazapic, glyphosate+indaziflam มะพร้าว ได้แก่ สารกำจัดวัชพืชคู่ผสม glufosinate+indaziflam และ glyphosate+indaziflam กาแฟ ได้แก่ สารกำจัดวัชพืช glufosinate+fomesafen สารกำจัดวัชพืชที่ได้จากการทดลองนำไปทดสอบประสิทธิภาพการควบคุมวัชพืชในสภาพแปลงต่อไป

คำสำคัญ