การพัฒนาวิธีการปลูกเพื่อส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตและปริมาณสารหอมในข้าวขาวดอกมะลิ 105
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ข้าวขาวดอกมะลิ 105 เป็นข้าวที่มีคุณภาพสูง เมื่อนำไปหุงจะมีรสชาติดีและมีกลิ่นหอม ทำให้เป็นที่นิยมของผู้บริโภคอย่างมาก การจัดทำแปลงสาธิตการปลูกข้าวโดยให้เกษตรกรในชุมชนมีส่วนร่วม เพื่อให้เกษตรกรได้เห็นผลดีของการให้สารทางใบที่จะส่งผลให้ผลผลิตต่อไร่และการสร้างและสะสมปริมาณสารหอมในส่วนของเมล็ดข้าวขาวดอกมะลิ 105 มีปริมาณที่สูงขึ้น ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งในการขับเคลื่อนผลงานวิจัยสู่ชุมชนในเขตบ้านหนองชาด ตำบลบ้านเหล่า ตำบลบ้านฝาง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น นอกจากนี้ยังเป็นการสร้างเกษตรกรต้นแบบที่จะเป็นตัวหลักในการพัฒนาชุมชนต่อไป สร้างแปลงสาธิตการปลูกข้าวขนาด 5x5 เมตร จำนวน 27 แปลงย่อย ใช้ต้นกล้าอายุ 30 วัน หลังปักดำ 1 สัปดาห์ ได้วางแผนการทดลองแบบสุ่มภายในบล็อกสมบูรณ์ โดยให้เกษตรกรได้เห็นผลเปรียบเทียบระหว่างทรีทเมนต์ต่างๆ เช่น ชุดควบคุม (รูปแบบการปลูกข้าวโดยทั่วไปของเกษตรกร การใส่ปุ๋ย 30 กิโลกรัมต่อไร่) กับชุดการทดลองที่มีการฉีดพ่นสารทางใบเพิ่มที่ประกอบด้วยน้ำส้มควันไม้ที่เจือจางด้วยน้ำ 1:300 หรือ 1:200 ร่วมกับการฉีดพ่นทางใบด้วยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ความเข้มข้น 1 หรือ 1.5 มิลลิโมลาร์ ฉีดพ่นสารทั้งสองสลับกันทุกหนึ่งสัปดาห์ และการฉีดพ่นทางใบด้วยสารทั้งสองชนิดเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งทุกสัปดาห์ เป็นพ่นเวลา 6 สัปดาห์ ผลการศึกษาพบว่า การฉีดพ่นสารทางใบด้วยน้ำส้มควันไม้ที่เจือจางด้วยน้ำ 1:300 ร่วมกับไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ความเข้มข้น 1 มิลลิโมลาร์ จะส่งผลทำให้ต้นข้าวอายุ 60, 90 และ 120 วัน มีการสร้างและสะสมโพรลีน [สารตั้งต้นปริมาณสารหอม 2-Acetyl-1-Pyrroline (2-AP) ในส่วนของเมล็ด] มีปริมาณโพรลีนเท่ากับ 25.75, 57.38 และ 67.87 ไมโครกรัมต่อกรัมน้ำหนักสด ตามลำดับ และส่งผลให้ต้นข้าวมีจำนวนรวงเฉลี่ยเท่ากับ 18.83 รวงต่อต้น มีน้ำหนักฟางแห้งเฉลี่ยต่อต้นเท่ากับ 151.67 กรัม มีผลผลิตเฉลี่ยเท่ากับ 74.92 กรัมต่อต้น และมีปริมาณสารหอม 2-AP ในส่วนของเมล็ดข้าวกล้องเท่ากับ 1.56 ไมโครกรัมต่อกรัม โดยค่าเหล่านี้มีค่าสูงกว่าและแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากทรีทเมนต์อื่นๆ และกลุ่มควบคุม ขณะที่ได้รับการฉีดพ่นสารทางใบด้วยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ความเข้มข้น 1.5 มิลลิโมลาร์ เพียงอย่างเดียว จะส่งผลให้ต้นข้าวทุกระยะมีเปอร์เซ็นต์การรั่วไหลของอิเล็กโทรไลต์ (ปริมาณสารที่บ่งชี้ความไม่เสถียรของเยื่อหุ้มเซลล์) และมีปริมาณไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (ปริมาณสารที่บ่งชี้สภาวะเครียดในพืช) สูงกว่าและแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากทรีทเมนต์อื่นๆ และชุดควบคุม ผลจากการศึกษาวิจัยในครั้งนี้บ่งชี้ได้ว่า การฉีดพ่นทางใบด้วยน้ำส้มควันไม้ที่เจือจางด้วยน้ำ 1:300 ร่วมกับไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ความเข้มข้น 1 มิลลิโมลาร์ เป็นรูปแบบที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมการเจริญเติบโต และช่วยกระตุ้นการสร้างและสะสมปริมาณสารหอม 2-AP ในส่วนของเมล็ดของต้นข้าวขาวดอกมะลิ 105 กว่าทรีทเมนต์รูปแบบอื่นๆ