กำลังโหลดข้อมูล…
Search for a command to run...
ตลาดสดมีหน้าที่สำคัญในห่วงโซ่คุณค่าของอาหาร (Food value chain) ซึ่งทำหน้าที่เป็นสถานที่ในการแลกเปลี่ยนและส่งมอบสินค้าระหว่างเกษตรกรกับผู้บริโภค ซึ่งกิจกรรมในตลาดสดทำให้เกิดขยะและน้ำเสียจำนวนมากและเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมสำคัญ อย่างไรก็ตามขยะที่เกิดขึ้นจากตลาดสดมีศักยภาพที่จะนำกลับมาใช้ประโยชน์และน้ำเสียที่เกิดขึ้นสามารถประยุกต์ใช้แบคทีเรียเพื่อลดความรุนแรงของปัญหา การวิจัยนี้ใช้ตลาดดอนกลาง จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพื้นที่ในการศึกษาพัฒนาธุรกิจปุ๋ยหมักและน้ำหมักมูลไส้เดือนโดยการใช้ขยะอินทรีย์จากตลาดสด และศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้ประโยชน์จากแบคทีเรียในการเพิ่มประสิทธิภาพการบำบัดน้ำเสียของระบบถังดักไขมัน การวิจัยดำเนินการภายใต้หลักการของ BCG economy model (Bio, circular, and green economy model) และดำเนินการเก็บข้อมูลในพื้นที่ตลาดดอนกลางและการตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการพัฒนาธุรกิจปุ๋ยหมักและน้ำหมักมูลไส้เดือนจากขยะอินทรีย์ของตลาดดอนกลางมีส่วนช่วยลดการทิ้งขยะอินทรีย์โดยเปล่าประโยชน์ได้ปีละประมาณ 18.25 ตัน และมีความคุ้มทุนในการดำเนินงาน รวมถึงมีอัตราส่วนผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เป็น 6.47:1 ซึ่งการผลิตปุ๋ยหมักและน้ำหมักมูลไส้เดือนจากขยะอินทรีย์สร้างประโยชน์ให้กับตลาดดอนกลาง ผู้ค้าในตลาดดอนกลาง และผู้มาใช้บริการและประชาชนโดยรอบ ผลการศึกษาในห้องปฏิบัติการยังแสดงให้เห็นว่าเชื้อ B. pumilus. strain UBU5 สามารถนำมาพัฒนาเป็นชุดบำบัดไขมันในน้ำเสียอย่างง่ายที่นำมาใช้ในบ่อดักไขมันได้ ดังนั้นผลการประเมินการดำเนินงานการพัฒนาธุรกิจการผลิตปุ๋ยหมักและน้ำหมักมูลไส้เดือนจากขยะอินทรีย์ของตลาดดอนกลาง สามารถสรุปได้ว่าการดำเนินการดังกล่าวเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจที่สามารถแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมของได้อย่างยั่งยืน ซึ่งผลลัพธ์ของการแก้ไขปัญหาขยะช่วยสร้างธุรกิจใหม่บนฐานชีวภาพที่มีความยั่งยืนและความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมช่วยสนับสนุนการหมุนเวียนการนำทรัพยากรกลับมาใช้ ช่วยสร้างประโยชน์ให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของห่วงโซ่อาหารปลอดภัยของจังหวัดอุบลราชธานี
เป้าหมายเมื่อจบโครงการ: 7 — 7. Final development version of the deliverable demonstrated in operational
1) การสร้างธุรกิจ/ผู้ประกอบการปุ๋ยเลี้ยงไส้เดือนจากขยะอินทรีย์เพื่อผลิตปุ๋ยคุณภาพสูง และสร้างโมเดลการเลี้ยงไส้เดือนพันธุ์ขี้ตาแร่ไส้ในการกำจัดขยะอินทรีย์ในตลาด โดยใช้ขยะอินทรีย์ที่ทางตลาดดอนกลางทำการคัดแยกแล้วไปเลี้ยงไส้เดือน และสร้างกิจกรรมเพื่อสนับสนุนปุ๋ยมูลไส้เดือนตลาดดอนกลางให้กับเกษตรที่ปลูกผักปลอดสารพิษ 2) ผลจากการลงพื้นที่และการทำงานภาคสนามสามารถเป็นการนำแนวทางและมาตรการการยกระดับการจัดการสิ่งแวดล้อมมาใช้และการตรวจสอบ (Standard Protocol) ที่สามารถนำไปใช้ได้กับทุกตลาดสด 3) การสร้างโมเดลการแยกขยะอย่างมีประสิทธิภาพ และให้ความรู้กับผู้ค้า ผู้ที่มาใช้บริการ และผู้ดูแลตลาดสดมีสำนึกร่วมกันในการลดขยะและใช้ประโยชน์จากขยะ 4) การดำเนินการส่งเสริมการใช้วัสดุที่ได้จากธรรมชาติทดแทนโฟมและพลาสติก โดยสามารถเริ่มได้ที่ตลาดดอนกลาง ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของผู้บริหารตลาดดอนกลางที่จะผลิตวัสดุทดแทนโฟมและพลาสติกจากธรรมชาติโดยใช้วัตถุดิบจากในจังหวัด 5) การดำเนินการในห้องทดลอง สามารถนำผลการดำเนินงานในห้องทดลองมาประยุกต์ให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม จะนำผลิตภัณฑ์มาทดลองใช้จริงในตลาดเป้าหมาย • ได้สภาวะเหมาะสมในการขยะผักและผลไม้โดยใช้ไส้เดือนดิน และพัฒนาคู่มือการเลี้ยงไส้เดือนดินอย่างง่าย 1 เล่ม • ได้ผลิตภัณฑ์ปุ๋ยขี้ไส้เดือนดิน และปุ๋ยฉี่ไส้เดือนดิน ที่ได้รับการวิเคราะห์ธาตุอาหารที่จำเป็นสำหรับพืชแล้วอย่างน้อย 1 ผลิตภัณฑ์ • แบคทีเรียผลิตไลเปส จากการทดสอบประสิทธิภาพของแบคทีเรียย่อยไลเปส พบว่าแบคทีเรียสามารถย่อยไขมันได้ถึง 80% ดีกว่าการตักบ่อดักถังไขมันทุกวัน ผู้วิจัยมีความคิดที่จะทดลองใช้แบคทีเรียย่อยไลเปสในบ่อย่อยไขมันตลาดดอนกลาง นอกจากนี้ยังมีความคิดในการทำ Immobilized Bacteria หรือชุด kit ที่ประกอบด้วยแบคทีเรียผลิตไลเปสและอาหารเลี้ยงเชื้อที่สามารถจำน่าย เพื่อการใช้เติมในบ่อดักไขมัน • การทำ Super EM ขณะนี้สามารถแยกเชื้อบริสุทธิ์ได้แต่ประสิทธิภาพยังไม่ดีมากพอที่พัฒนาในเชิงพาณิชย์ แต่อย่างไรก็ตามผู้วิจัยมีความตั้งใจในการพัฒนา super EM ที่ใช้ได้ง่ายและสามรถส่งเสริมให้ประชาชนผลิตเพื่อใช้เองในครัวเรือน
1) สามารถวิเคราะห์ปริมาณขยะที่เกิดจากตลาดสด/วัน 2) สามารถวิเคราะห์องค์ประกอบของขยะที่เกิดขึ้นในตลาดเป็น สามส่วนใหญ่ๆ คือ ขยะอินทรีย์ 50% -ขยะ recycle 25% และขยะที่ไม่มีมูลค่าไม่สามารถนำมาใช้ได้ 25% 3) ทราบถึงเส้นทางเดินของขยะ จากผู้ขายส่ง ผู้ขายปลีก ลูกค้า ผู้ขนขยะ และการกำจัดขยะปลายทาง 4) ทราบทัศนคติของผู้ที่ใช้ตลาดซึ่งประกอบด้วย ผู้ค้า ลูกค้า ผู้ดำเนินการควบคุมด้านสุขาภิบาลตลาด 5) สามารถใช้ไส้เดือนพันธุ์ขี้ตาแร่ในการกำจัดขยะอินทรีย์ โดยพบว่าสัดส่วนของขยะที่เป็นอาหาร/พืช มีผลต่อธาตุอาหารในปุ๋ยมูลและฉี่ใส้เดือน 6) สามารถแยกเชื้อแบคทีเรียที่สร้างไลเปสได้ดี มีการทดสอบหาสภาวะเหมาะสมในการเลี้ยงแบคทีเรียในห้องทดลอง มีการทดลองใช้แบคทีเรียผลิตไลเปสในการย่อยไขในบ่อดักไขมันขนาดเล็กที่ใช้ในครัวเรือน 7) สามารถแยก photosynthetic bacteria ได้ในระดับห้องทดลอง
เป้าหมายเมื่อจบโครงการ: 7 — 7. refinement of project and/or solution and, if needed, retesting in relevant environment with relevant stakeholders
ผู้วิจัยได้จัดทำแผนงานการลดขยะที่เกิดขึ้นในตลาด การแยกขยะ และการสร้างธุรกิจใหม่จากขยะอินทรีย์ในตลาดสด ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับผู้บริหารตลาด แม่ค้า ผู้มาใช้บริการ และชุมชนรอบข้าง ซึ่งการดำเนินงานดังกล่าวพัฒนามาจากพื้นฐานความเชื่อว่าที่ว่า ความร่วมมือจากผู้บริหารตลาด แม่ค้า ผู้มาใช้บริการ และชุมชนรอบข้างที่เห็นคุณค่าของการเกื้อกูลกันในการดำเนินชีวิต ย่อมสร้างผลกระทบเชิงบวกในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมที่มีประโยชน์กับทุกภาคส่วน
ทำการศึกษาวิจัยสำรวจความพึงพอใจในการใช้ตลาด จากผู้ซื้อและผู้ขาย โดยการใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) และการประชุมกลุ่มย่อยเพื่อระดมความคิด และความเป็นไปได้ในการลดปริมาณขยะในตลาด ตลอดจนระบบสุขาภิบาลตลาด • สามารถนำข้อมูลที่ได้มาแนวทางและมาตรการการยกระดับการจัดการสิ่งแวดล้อมมาใช้และการตรวจสอบ (Standard Protocol) ที่สามารถนำไปใช้ได้กับทุกตลาดสด • สามารถสร้างความตระหนักในเรื่อง 3Rs เพื่อใช้ในการลดขยะในตลาด ซึ่งจะสามารถจะทำให้ยั่งยืนได้ด้วยความร่วมมือของผู้ที่เกี่ยวข้อง • สามารถสร้างสำนึกของการดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องทำ ทำอย่างง่าย ๆ เพื่ออนาคตที่ดีกว่า