การพัฒนาวิธีการตรวจโรคไวรัสอุบัติใหม่และแยกเชื้อทิลาเปียพาร์โวไวรัสในฟาร์ม ปลานิลและปลานิลแดง

บทคัดย่อ

เชื้อทิลาเปียพาร์โวไวรัส (Tilapia parvovirus; TiPV) เป็นไวรัสชนิดดีเอ็นเอ สายเดี่ยว ที่ก่อโรคอุบัติใหม่ในปลานิล (Oreochromis niloticus) และปลานิลแดง (Oreochromis spp.) โดยเป็นไวรัสในตระกูลพาร์โวไวรัสชนิดแรกที่ก่อโรคในปลา เชื้อ TiPV ท าให้ปลานิลและปลานิลแดง มีอัตราการตายสูงระหว่าง 40–70%อย่างไรก็ตามข้อมูลเกี่ยวกับปลาที่ติดเชื้อ TiPV ทั้งลักษณะอาการภายนอกและการเปลี่ยนแปลงทางพยาธิวิทยาของอวัยวะภายใน ยังไม่เฉพาะเจาะจงต่อการติดเชื้อไวรัสชนิดใหม่นี้ ดังนั้นวิธีการตรวจที่มีความไวและความจ าเพาะสูงจึงมีความจ าเป็นและต้องถูกพัฒนาเพื่อใช้ตรวจคัดกรองโรค และเฝ้าระวังปลาที่ติดเชื้อ TiPV ในโครงการวิจัยนี้ได้พัฒนาเทคนิค TaqMan qPCR และ LAMP โดยมีความไวในการตรวจหาเชื้อไวรัสในระดับต่ าถึง10 ไวรัสต่อดีเอ็นเอทั้งหมด และมีความจ าเพาะสูง เมื่อน ามาทดสอบกับเนื้อเยื่อปลาที่ติดเชื้อ TiPV สามารถใช้งานได้จริง การพยายามแยกเชื้อ TiPV ในเซลล์เพาะเลี้ยงสองชนิด ทางคณะผู้วิจัยยังไม่สามารถแยกเชื้อ TiPVเพียงชนิดเดียว เนื่องด้วยตัวอย่างเนื้อเยื่อปลาที่น ามาใช้แยกไวรัสมีการติดเชื้อร่วมกันระหว่างไวรัส TiLV และ TiPVการพยายามหาปลาที่ติดเชื้อ TiPV เพียงชนิดเดียวยังไม่ประสบผลส าเร็จ หรือการทดลองแยกเชื้อไวรัสตามขนาดของไวรัส ด้วยตัวกรองที่มีขนาดแตกต่างกันก็ยังไม่สามารถแยก TiPV ออกจาก TiLV ได้ อย่างไรก็ตามในการศึกษาครั้งนี้สามารถเพิ่มจ านวนไวรัส TiPV และ TiLV จากเนื้อเยื่อปลาที่มีการติดเชื้อร่วม ในเซลล์เพาะเลี้ยงปฐมภูมิที่เลี้ยงด้วยอาหารเลี้ยงเชื้อชนิด DMEM โดยใช้คาร์บอนไดออกไซด์ 5% ที่อุณหภูมิ28?C ซึ่งข้อมูลนี้เป็นประโยชน์ในการเลือกใช้เซลล์เพาะเลี้ยง อาหารเลี้ยงเซลล์ และสภาวะแวดล้อมต่าง ๆ ที่เหมาะสมต่อการแยกเชื้อไวรัส TiPV ให้บริสุทธิ์ต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ