การใช้เทคโนโลยีการย้ายฝากตัวอ่อนและการแช่แข็งตัวอ่อนเพื่ออนุรักษ์และขยายพันธ์ุโคพื้นเมืองของเกษตรกรรายย่อย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาในครั้งนี้มีจุดประสงค์ในการใช้เทคโนโลยีการย้ายฝากตัวอ่อนและการแช่แข็งตัวอ่อนเพื่ออนุรักษ์และขยายพันธุ์โคพื้นเมืองไทยโดยประกอบด้วย 2 การทดลองคือ การทดลองที่ 1 ศึกษาถึงวิธีการ (Protocol) กระตุ้นเพิ่มการตกไข่ที่เหมาะสมต่อ การตอบสนองของการตกไข่และคุณภาพของตัวอ่อนในโคพื้นเมืองไทย แบ่งออกเป็น 2 ทรีทเมนต์ โดยใช้โคเพศเมียจำนวน 6 ตัว และโคทุกตัวจะได้รับครบทุกทรีทเมนต์ โดยวางแผนการทดลองแบบเปลี่ยนสลับอย่างง่าย ทรีทเมนต์ที่ 1 ให้ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนโดยวิธีสอดเข้าช่องคลอดเป็นเวลา 7 วัน ในวันแรกที่ให้ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนทำการฉีดฮอร์โมนเอสตร้าไดออลเข้ากล้ามเนื้อร่วมด้วย ทำการฉีดฮอร์โมน FSH ระดับ 100 มิลลิกรัม เข้ากล้ามเนื้อวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ในวันที่ 4 5, 6 และ 7 ในวันที่ 6 ทำการฉีด PGF2? เข้ากล้ามเนื้อ ในวันที่ 7 ถอดฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนออก วันที่ 8 ฉีดฮอร์โมน LH เข้ากล้ามเนื้อ จากนั้น 12 ชั่วโมงต่อมาทำการผสมเทียม (Fixed-time AI) ทรีทเมนต์ที่ 2 ทำการเหนี่ยวนำการเป็นสัดด้วยการฉีดฮอร์โมน PGF2? เข้ากล้ามเนื้อและกระตุ้น การตกไข่ด้วยการฉีดฮอร์โมน FSH (Folltropin?-V) เข้ากล้ามเนื้อในระดับขนาด 100 มก ในวันที่ 9 ติดต่อกัน 4 วัน และฉีด PGF2? ขนาด 500 ไมโครกรัม เข้ากล้ามเนื้อในวันที่ 3 ของการฉีด FSH และทำการผสมเทียมหลังโคแสดงอาการเป็นสัดด้วยน้ำเชื้อแช่แข็งของพ่อพันธุ์พื้นเมืองไทย และ ในวันที่ 7 หลังผสมเทียม พบว่าความสามารถในการผลิตตัวอ่อนคุณภาพดีที่สามารถแช่แข็งและย้ายฝากได้ ในทรีทเมนต์ที่ 2 เฉลี่ย เท่ากับ 2.33 ? 0.21 ใบ และ 3.17 ? 0.31 ใบ ตามลำดับ ซึ่งสูงกว่า (P<0.01) ทรีทเมนต์ที่ 1 ที่ให้ตัวอ่อนคุณภาพดีที่สามารถแช่แข็งและย้ายฝากได้เฉลี่ยเท่ากับ 0.00 ? 0.00 และ 0.05 ? 0.22 ตามลำดับ การทดลองที่ 2 ศึกษาอัตราการตั้งท้องของแม่โคนมพันธุ์โฮสไตน์ฟรีเชี่ยนซึ่งใช้เป็นแม่โคตัวรับ โดยตัวอ่อนที่ใช้ในการย้ายฝากได้จากการกระตุ้นเพิ่มการตกไข่ในแผนการทดลองที่ 1 ทำการตรวจสอบคุณภาพและระยะการเจริญของตัวอ่อน โดยแบ่งออกเป็น 2 ทรีทเมนต์ สำหรับทรีทเมนต์ที่ 1 คือตัวอ่อนที่ทำการแช่แข็งแบบลดอุณหภูมิอย่างช้า จำนวน 10 ตัวทำการย้ายฝากให้แม่โคตัวรับจำนวน 10 ตัว และทรีทเมนต์ที่ 2 คือ ตัวอ่อนที่ทำการแช่แข็งแบบวิทริฟิเคชั่น จำนวน 10 ตัว ย้ายฝากให้แม่โคตัวรับจำนวน 10 ตัว ใช้แผนการทดลองเป็นแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) ดำเนินการควบคุมการเป็นสัดพร้อมเพรียงกันในแม่โคตัวรับ โดยสอดฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนสังเคราะห์ CIDR-B เป็นเวลา 8 วัน ในวันที่ 7 ของการสอด CIDR-B ทำการฉีด PGF2? ในตอนเช้า หลังจากถอด CIDR-B ไปแล้วเป็นเวลา 9 วัน ทำการย้ายฝากตัวอ่อน ผลที่ได้พบว่าการแช่แข็งแบบลดอุณหภูมิอย่างช้า (Slow freezing) มีอัตราการตั้งท้องที่ 30 วัน และ 60 วัน เท่ากับ 50% และ 20% ตามลำดับ สำหรับการแช่แข็งแบบวิทริฟิเคชั่น (Vitrification) มีอัตราการตั้งท้องที่ 30 วัน และ 60 วัน เท่ากับ 60% และ 30% ตามลำดับ ซึ่งไม่มีความแตกต่างทางสถิติระหว่างการแช่แข็งตัวอ่อนทั้งสองวิธี (P>0.05) คำสำคัญ: โคพื้นเมือง การกระตุ้นเพิ่มการตกไข่ ตัวอ่อน การแช่แข็งแบบลดอุณหภูมิอย่างช้า วิทริฟิเคชั่น