การวิเคราะห์ความพิการของมนุษย์ทางพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบความหมาย ชนิด และสาเหตุความพิการของมนุษย์ทางพระพุทธศาสนา ศักยภาพผู้พิการและหลักการฟื้นฟูศักยภาพผู้พิการเชิงพุทธ และหลักธรรมที่ส่งเสริมความสำเร็จในการดำเนินชีวิตของผู้พิการปัจจุบัน ผลการวิจัยพบว่า ผู้พิการตามความหมายทั่วไปมุ่งถึงความพิการทางร่างกายซึ่งตรงกับความหมายทางพระพุทธศาสนาที่มีการจัดแบ่งประเภทผู้พิการไว้หลากหลาย ผู้พิการบางประเภทไม่สามารถให้บวชได้ บางพวกอนุโลมให้บวชได้ตามหลักพระวินัยบัญญัติ พระพุทธศาสนายังกล่าวถึงความพิการทางใจซึ่งหมายถึงจิตที่ถูกอวิชชาครอบงำทำให้มนุษย์มืดมนไร้แสงสว่างคือปัญญาที่จะพาตัวเองหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งมวล ส่วนสาเหตุของความพิการมีทั้งแนวคิดแบบประจักษ์นิยมและความเชื่อเรื่องกรรมเก่าซึ่งต้องใช้ปัญญาทำความเข้าใจเรื่องกรรมเก่าให้ถูกต้อง พระพุทธศาสนาเปิดโอกาสผู้พิการเข้าถึงหลักปฏิบัติเพื่อบรรลุความพ้นทุกข์โดยมิได้จำกัดสิทธิ์ แต่หลักวินัยบัญญัติบางประการเกี่ยวกับผู้พิการยังต้องถือปฏิบัติ ศักยภาพของผู้พิการมีให้เห็นตั้งแต่สมัยพุทธกาลซึ่งมีการยกตัวอย่างไว้ในงานวิจัย ส่วนการพัฒนาศักยภาพของผู้พิการสังคมต้องมีส่วนร่วมเปิดโอกาสให้ผู้พิการแสดงออก สังคมศาสนาต้องเข้าไปมีส่วนร่วมให้เป็นรูปธรรมมากกกว่าที่เป็นอยู่ ในขณะเดียวกันเครื่องมือหรือสื่อการเรียนรู้เพื่อเข้าถึงหลักธรรมสำหรับผู้พิการยังมีน้อยและไม่สะดวกหลายอย่าง ผู้พิการต้องการให้องค์กรสงฆ์และชุมชนศาสนาใส่ใจในเรื่องสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อการศึกษาและฝึกปฏิบัติตามหลักคำสอน ผลการศึกษาวิจัยยังพบว่า ผู้พิการที่ประสบความสำเร็จในชีวิตส่วนใหญ่ ใช้หลักปรัชญาชีวิตและมีวิธีดำเนินตนตามหลักคำสอนทางศาสนา การใช้ชีวิตภายใต้ความพิการของร่างกายมิได้เป็นอุปสรรคต่อกำลังใจในการมีชีวิตอยู่มากนัก แต่เป็นแรงกระตุ้นให้ผู้พิการมีศักยภาพในการพัฒนาตนทั้งทางด้านการศึกษา ศิลปะ การเป็นผู้นำทางสังคม ความกล้าคิดกล้าทำในสิ่งสร้างสรรค์จนสังคมเห็นประจักษ์ได้ สังคมจึงควรสร้างโอกาสแก่ผู้พิการและปฏิบัติต่อผู้พิการด้วยความเป็นมิตรตามหลักพรหมวิหารสี่ เกื้อหนุนตามหลักสังคหวัตถุสี่ซึ่งจะช่วยลดช่องว่างของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ด้วยกัน

คำสำคัญ