แนวทางในการออกแบบพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สำหรับการสัญจร ทางบกภายในชุมชนไร้แผ่นดิน ตำบลบางชัน อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
แนวทางในการออกแบบพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สำหรับการสัญจรทางบกภายในชุมชนไร้แผ่นดิน ตำบลบางชัน อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี เป็นการวิจัยเพื่อเสนอแนวทางในการออกแบบและก่อสร้างพื้นที่สาธารณะสำหรับทำกิจกรรมต่างๆและพื้นที่สำหรับใช้ในการสัญจรทางบกภายในชุมชุนไร้แผ่นดิน เพื่อสร้างให้เกิดอัตลักษณ์ของชุมชนทั้งในเชิงสภาพแวดล้อมทางกายภาพและเชิงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในชุมชน ซึ่งจะสามารถเป็นจุดขายทางการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนและยังเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้คนในชุมชนให้มีพื้นที่สำหรับพักผ่อนหย่อนใจและทำกิจกรรมร่วมกันภายในชุมชน ซึ่งจะเป็นการกระตุ้นให้เกิดความเข้มแข็งภายในชุมชนและนำไปสู่การเป็นชุมชนน่าอยู่ต่อไป โดยวิธีการดำเนินการวิจัยนั้น เริ่มจากการเก็บรวบรวมข้อมูลซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน คือ การรวบรวมเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับประเด็นที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อการวิจัย และการเก็บข้อมูลภาคสนาม เพื่อให้ได้ข้อมูลตามสภาพความเป็นจริงของพื้นที่ที่เป็นปัจจุบัน จากนั้นจึงได้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยยึดหลักเกณฑ์ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยเป็นหลัก ซึ่งประกอบไปด้วย ลักษณะทางกายภาพของสภาพแวดล้อมและชุมชน, ลักษณะและรูปแบบพื้นที่สาธารณะที่มีอยู่เดิมภายในชุมชน และลักษณะการใช้พื้นที่สาธารณะของคนในชุมชน หลังจากนั้นจึงทำการกำหนดเงื่อนไขและปัจจัยต่างๆที่ส่งผลต่อการออกแบบพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สำหรับการสัญจรทางบกภายในชุมชน และทำการกำหนดแนวทางในการออกแบบพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สำหรับการสัญจรทางบกภายในชุมชนไร้แผ่นดินแห่งนี้ตามเงื่อนไขและปัจจัยข้างต้น เพื่อให้มีความสอดคล้องกับลักษณะทางกายภาพของพื้นที่และพฤติกรรมการใช้พื้นที่สาธารณะของคนในชุมชน จากการดำเนินการวิจัยพบว่า แนวทางในการออกแบบพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สำหรับการสัญจรทางบกภายในชุมชนไร้แผ่นดินที่ได้ทำการศึกษาวิจัย สามารถสรุปเป็นประเด็นที่ควรคำนึงถึง 2 ประเด็นหลักๆ โดย ประเด็นแรกคือพื้นที่สาธารณะภายในชุมชน ซึ่งในชุมชนไร้แผ่นดินที่ได้ทำการศึกษาวิจัยนี้มีอยู่เพียงสถานที่เดียวที่ คือ ศาลเจ้าที่อยู่บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้าน โดยประกอบไปด้วยพื้นที่ของอาคารศาลเจ้า ห้องน้ำสาธารณะสำหรับผู้มาเยือน และพื้นที่ลานกลางแจ้งเอนกประสงค์ ซึ่งหากจะมีการก่อสร้างพื้นที่สาธารณะเพิ่มเติมขึ้นมาภายในหมู่บ้าน ควรจะอยู่ในตำแหน่งที่ใกล้เคียงและสามารถเชื่อมต่อกับพื้นที่ศาลเจ้าเดิมเป็นหลัก เพราะจะทำให้เกิดการเกื้อหนุนกันของกิจกรรมทางสังคมภายในชุมชนได้ดีกว่าการกระจายพื้นที่ออกไปยังส่วนอื่นๆในชุมชน ซึ่งอาจทำให้พื้นที่สาธารณะไม่ถูกใช้งานเท่าที่ควรและอาจส่งผลให้พื้นที่ดังกล่าวนั้นกลายเป็นพื้นที่รกร้างในอนาคตได้ ประกอบกับบริเวณใกล้เคียงกับศาลเจ้าหน้าทางเข้าหมู่บ้านนั้น มีสะพานไม้ข้ามคลองน้ำเค็ม ซึ่งใช้เป็นทางเดินสัญจรไปมาหาสู่กันระหว่างบ้านเรือนทั้งสองฝั่งคลอง และยังถือเป็นจุดหมายตาที่มีความสวยงามและมีเอกลักษณ์ประจำชุมชน ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่จะช่วยส่งเสริมให้พื้นที่สาธารณะที่ตั้งอยู่ในบริเวณนี้มีความเหมาะสมทั้งในแง่ของคุณภาพของพื้นที่สาธารณะ และในแง่ของความสะดวกสบายในการสัญจรและการใช้งานพื้นที่ สำหรับประเด็นที่สองของแนวทางในการออกแบบพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สำหรับการสัญจรทางบกภายในชุมชนไร้แผ่นดินที่ได้ทำการศึกษาวิจัยที่ควรคำนึงถึง คือเรื่องของทางสัญจรทางบกที่ใช้เป็เส้นทางเดินเท้าหลักเพื่อเชื่อมต่อพื้นที่หน้าบ้านแต่ละหลังภายในชุมชน อาจสร้างขึ้นจากแผ่นคอนกรีตอัดแรงสำเร็จรูป, ไม้ไผ่, ไม้ชนิดอื่นๆที่สามารถจัดหาได้สะดวกในท้องถิ่น หรือสร้างจากวัสดุชนิดอื่นๆที่ไม่ได้กล่าวถึงในที่นี้ก็ได้ แต่จะต้องเป็นวัสดุที่ไม่ส่ง ผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมภายในพื้นที่ทั้งในช่วงกระบวนการของการขนส่งวัสดุมายังพื้นที่, กระบวนการก่อสร้าง, กระบวนการใช้งานภายหลังจากการก่อสร้างแล้วเสร็จ จนกระทั่งถึงกระบวนการซ่อมบำรุง, นำกลับมาใช้ใหม่หรือกำจัดภายหลังจากหมดอายุการใช้งานของวัสดุเหล่านั้น