วิจัยและพัฒนาการควบคุมศัตรูพืชทางการเกษตรโดยชีววิธี

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยและพัฒนาการควบคุมศัตรูพืชทางการเกษตรโดยชีววิธี ระยะเวลาดำเนินการ 5 ปี ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2554 ถึง เดือนกันยายน 2558 มีวัตถุประสงค์เพื่อวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีในการนำศัตรูธรรมชาติมาใช้ควบคุมศัตรูพืช เพื่อลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร ทำการทดลองทั้งในห้องปฏิบัติการที่สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช และในสภาพแปลงของเกษตรกรในจังหวัดต่าง ๆ รวมทั้งสิ้น 61 การทดลอง ประกอบด้วย 5 กิจกรรม กิจกรรมที่ 1 การผลิตและการใช้แมลงและไรควบคุมศัตรูพืช จำนวน 7 การทดลอง ทำการศึกษาแมลงศัตรูธรรมชาติเพื่อควบคุมแมลงหวี่ขาว ศึกษาศักยภาพของด้วงเต่าตัวห้ำและผีเสื้อตัวห้ำ พัฒนาการผลิตขยายมวนเพชฌฆาต และศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อแมลงช้างปีกใส กิจกรรมที่ 2 การผลิตและการใช้เชื้อจุลินทรีย์และไส้เดือนฝอยควบคุมแมลงศัตรูพืช จำนวน 20 การทดลอง ประกอบด้วยการศึกษาด้านไวรัส NPV ได้แก่ ศึกษาการผลิตไวรัส NPV โดยเซลล์เพาะเลี้ยง พัฒนาสูตรไวรัส NPV การเก็บรักษาและการนำไปใช้ การศึกษาด้าน BT ได้แก่ การคัดเลือก BT ไอโซเลทที่มีประสิทธิภาพสูง การผลิตขยาย BT ผลกระทบของสารเคมีทางการเกษตรต่อ BT และระดับความต้านทานของแมลงต่อ BT การศึกษาด้านเชื้อราแมลง ได้แก่การคัดเลือก การผลิตขยาย และทดสอบประสิทธิภาพเชื้อราบิวเวอเรียและราเขียวเมตาไรเซียม การศึกษาด้านไส้เดือนฝอยศัตรูแมลง ได้แก่การผลิตขยายไส้เดือนฝอย Steinernema riobrave S.graseri การทดสอบประสิทธิภาพไส้เดือนฝอยและการเก็บรักษา กิจกรรมที่ 3 การผลิตและการใช้เชื้อจุลินทรีย์ควบคุมโรคพืช จำนวน 24 การทดลอง ประกอบด้วย การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ Bacillus subtilis คัดเลือกและทดสอบสายพันธุ์ Bacillus ควบคุมเชื้อ Phytophthora parasitica Erwinia carotovora Rhizoctonia solani Colletrotrichum gloeosporioides C. capsici Ralstonia solanacearum Fusarium solani การคัดเลือกและทดสอบประสิทธิภาพของแบคทีเรียในการควบคุมโรคโรคยางไหลในพืชตระกูลแตง โรคเน่าสีน้ำตาลและโรคใบจุดสีน้ำตาลในกล้วยไม้ การคัดเลือกและทดสอบประสิทธิภาพของแบคทีเรีย Pasteuria penetrans ในการควบคุมไส้เดือนฝอยรากปม Meloidogyne spp และไส้เดือนฝอยเรนิฟอร์ม การผลิตและการใช้เชื้อราควบคุมโรคที่เกิดจากไส้เดือนฝอยและเชื้อรา Sclerotium rolfsii Fusarium oxysporum Alternaria brassicicola กิจกรรมที่ 4 การควบคุมสัตว์ศัตรูพืช และวัชพืชโดยชีววิธี จำนวน 7 การทดลอง ประกอบด้วย การพัฒนาเหยื่อโปรโตซัวกำจัดหนู การเพาะเลี้ยงหอยตัวห้ำและการสำรวจศัตรูธรรมชาติของหอยศัตรูพืช การใช้ฝอยทองควบคุมวัชพืช และการใช้ถั่วซีรูเลียมควบคุมหญ้าคา กิจกรรมที่ 5 ศูนย์ต้นแบบการผลิตขยายศัตรูธรรมชาติเป็นปริมาณมาก จำนวน 3 การทดลอง ประกอบด้วยการพัฒนาวิธีการการผลิตขยายแตนเบียนเพลี้ยแป้งมันสำปะหลังสีชมพูเป็นปริมาณมากและการเก็บรักษาแตนเบียนจนสามารถปรับลดต้นทุนการผลิต จากเดิมต้นทุนการผลิต 3 – 4.50 บาท/แตนเบียน 1 คู่ สามารถปรับให้ลดลงได้เหลือ 2 บาท/ 1 คู่ การจัดทำรูปแบบการผลิตหนอนนกซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญเพื่อเป็นเหยื่ออาหารสำหรับนำไปผลิตมวนเพชฌฆาตเป็นปริมาณมากแบบครบวงจร และได้วิธีการเลี้ยงขยายไรตัวห้ำให้มีปริมาณมาก

คำสำคัญ