การจำแนกพันธุ์หอมแดงและหอมแดงลูกผสม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการจำแนกพันธุ์หอมแดง และหอมแดงลูกผสม ดำเนินการ ตุลาคม 2554 ถึง กันยายน 2556 ระยะเวลา 2 ปี ที่ศูนย์วิจัยพืชสวนศรีสะเกษ ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ และศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรน่าน โดยการสำรวจและรวบรวมพันธุ์หอมแดงและหอมแดงลูกผสมจากแหล่งปลูกต่างๆ และปลูกเปรียบเทียบเพื่อพิสูจน์ความแตกต่าง ลักษณะทางคุณภาพ การเจริญเติบโต และสัณฐานวิทยาของหอมแดง พบว่า หอมแดงมีลักษณะสัณฐานวิทยาแตกต่างกัน แต่ลักษณะทิศทางใบไม่แตกต่างกัน สายพันธุ์ จากบ้านสร้างปี่ อ.ราษีไศล จ.ศรีสะเกษ ถึงแม้มีการแตกกอน้อย 1-5 ต้นต่อกอ หัวค่อนข้างกลม เปลือกนอกสีม่วงปนแดง ส่วนของลำต้น (คอ) สั้น และมีใบสีเขียวเข้ม เป็นลักษณะที่ตลาดส่งออกมีความต้องการ และสายพันธุ์นายสอน อ.กันทรารมย์ จ.ศรีสะเกษ ที่มีการแตกกอมาก หัวค่อนข้างยาวรี แต่ลักษณะไม่เป็นที่ต้องการของตลาด เปลือกนอกสีม่วงปนแดงเข้มมาก ส่วนของลำต้น ยาวกว่าสายพันธุ์แรก และมีใบสีเขียวนวลกว่าพันธุ์แรกอย่างเห็นได้ชัด จากการสำรวจยังพบหอมแดงลูกผสม ที่มีลักษณะหัวขนาดเล็กคล้ายหอมแดง แต่มีลักษณะคล้ายหอมหัวใหญ่ คือ เมื่อตัดตามขวาง มีกลีบเป็นวง แต่เมื่อปลูกทดสอบสามารถแตกกอ มีก้านดอกขนาดใหญ่กว่าหอมแดงทั่วไป และออกดอกดี ในขณะที่สายพันธุ์หอมแดงต่างๆ ไม่มีการออกดอก จากการจำแนกความแตกต่างของหอมแดงตามระบบของ International Board for Plant Genetic Institute (IPGRI) จำแนกตามลักษณะหัวได้ 2 กลุ่ม คือ กลุ่มมีลักษณะหัวกลม หรือกลมรี แตกกอน้อย เมื่อผ่าหัวตามแนวขวาง ลักษณะเนื้อแบ่งออกเป็นวง 2 ไจขึ้นไป และกลุ่มลักษณะหัวกลม แตกกอมาก เมื่อผ่าหัวตามแนวขวาง ลักษณะเนื้อมีใจอยู่ที่แกนกลางคลายหอมใหญ่ 1 ไจ จากการศึกษาองค์ประกอบทางเคมีของหอมแดงจากแหล่งปลูกต่างๆ โดยทำการสกัดน้ำมันหอมระเหยจากตัวอย่างหอมแดง 2 วิธีการ คือ การสกัดด้วยวิธี Hot solvent extraction และ การสกัดด้วยตัวทำละลายเย็น Cold solvent extraction ทั้ง 2 วิธีการ ใช้ตัวทำละลาย 2 ชนิด คือ Ethyl alcohol และ Hexane พบว่า การสกัดด้วยตัวทำละลายร้อน และการสกัดด้วยตัวทำละลายเย็น พบสารที่แตกต่างกัน มีปริมาณสารแตกต่างกัน ผลการวิเคราะห์ปริมาณสารอาหารและแร่ธาตุในตัวอย่างหอมแดง พบว่า หอมแดงจากแหล่งที่ต่างกัน มีปริมาณสารอาหารและแร่ธาตุแตกต่างกัน การศึกษาลายพิมพ์ดีเอ็นเอของหอมแดงจากแหล่งปลูกต่างๆ สามารถจัดกลุ่มหอมแดงได้ 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 แบ่งเป็น 2 กลุ่มย่อยคือ กลุ่มย่อยที่ 1 ประกอบด้วยหอมแดงจากจังหวัดลำพูนและอุตรดิตถ์ และกลุ่มย่อยที่ 2 ประกอบด้วย หอมแดงจากจังหวัดนครราชสีมาและศรีสะเกษ กลุ่มที่ 2 ประกอบด้วย 2 กลุ่มย่อย กลุ่มย่อยที่ 1 ประกอบด้วยหอมแดงจาก ศรีสะเกษ ลำพูน อุตรดิตถ์ กลุ่มย่อยที่ 2 ประกอบด้วย หอมแดงจากสุโขทัย เชียงใหม่ และหอมแดงจากอินโดนีเซีย และการใช้เครื่องหมายโมเลกุลในการจำแนกสายพันธุ์หอมแดงจากแหล่งปลูกต่างๆ สามารถแบ่งหอมแดงได้ 3 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 ประกอบด้วยหอมแดงจาก ลำพูน อุตรดิตถ์ และหอมแดงจากอินโดนีเซีย กลุ่มที่ 2 มีความหลากหลายของสายพันธุ์มาก ประกอบด้วยหอมแดงจากศรีสะเกษ อุตรดิตถ์ ลำพูน สุโขทัย และเชียงใหม่ ส่วนกลุ่มที่ 3 เป็นหอมแดงจากนครราชสีมา โดยพบว่าหอมแดงสายพันธุ์นี้มีลักษณะทางสัณฐานวิทยาแตกต่างจากหอมแดงสายพันธุ์อื่นๆด้วย