การศึกษาการต้านเชื้อมาลาเรียของสารสกัดหยาบจากลำต้น และรากของต้นสาบเสือ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบประสิทธิภาพของสารสกัดจากต้นสาบเสือในการ ต่อต้านเชื้อมาลาเรียระยะที่อยู่ในเม็ดเลือดแดงและมีการแบ่งตัวแบบไม่อาศัยเพศ เนื่องจากเป็นเชื้อ ระยะสำคัญที่ทำให้เกิดการเจ็บป่วยจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ การทดลองเริ่มจากการเตรียมสกัดหยาบจาก ส่วนของสาบเสือ 3 ชนิดคือ ใบ ลำต้น และราก โดยใช้ตัวทำละลายคือ น้ำ เอธานอล เมธานอล และ เฮกเซน จากนั้นเพาะเลี้ยงเชื้อมาลาเรียชนิดฟัลซิพารั่มในถาดเลี้ยงเชื้อเพื่อผ่านขั้นตอนการทำให้เชื้อ ทั้งหมดเติบโตสอดคล้องในระยะใกล้เคียงกัน แล้วจึงนำเชื้อมาลาเรียไปทดสอบในถาดหลุมชนิด 96 หลุม โดยสารสกัดจากสาบเสือเป็นส่วนผสมอยู่ในอาหารเลี้ยงเชื้อในอัตราส่วน 10 เปอร์เซ็นต์ ที่ความ เข้มข้น 0.1 – 1,000 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร จากนั้นจึงนับปริมาณเชื้อภายใช้กล้องจุลทัศน์เพื่อหาเชื้อ ที่สามารถไชเข้าสู่เม็ดเลือดแดง และเชื้อที่เจริญเป็นตัวแก่ในเม็ดเลือดแดง เพื่อนำมาคำนวณหาค่า เปอร์เซ็นต์การยับยั้งเชื้อและค่าความเข้มข้นมรณะ50 ผลการวิจัยบ่งบอกว่าสารสกัดจากใบสาบเสือมี ฤทธิ์ในการต่อต้านเชื้อมาลาเรียได้ดีที่สุด ในขณะที่ตัวทำละลายที่ให้ผลดีที่สุดคือ เอธานอลและเมธา นอล โดยการยับยั้งการไชเข้าเม็ดเลือดแดงมีค่าครึ่งความเข้มข้นมรณะ ที่ 179.46 และ 175.31 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ ในขณะที่การยับยั้งการเจริญไปเป็นตัวแก่ในเม็ดเลือดแดงพบว่าเชื้อ มาลาเรียมีความบกพร่องอย่างรุนแรงเมื่อทดสอบด้วยสารสกัดจากใบที่ใช้เอธานอลและเมธานอลเป็น ตัวทำละลาย ที่ความเข้มข้น 1000 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร โดยสรุปประสิทธิภาพของสารสกัดจากใบ สาบเสือมีฤทธิ์การต่อต้านเชื้อมาลาเรียได้ในระดับปานกลาง มีความน่าสนใจในการนำไปทดสอบกับ เชื้อมาลาเรียระยะอื่น เช่น ระยะในตับ หรือระยะในยุง อีกทั้งการศึกษาหาสารออกฤทธิ์หลักที่ยับยั้ง เชื้อมาลาเรียได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อการพัฒนายาฆ่าเชื้อมาลาเรียชนิดใหม่ต่อไป

คำสำคัญ