โอทอป นวัตวิถี: การสร้างนวัตกรรมการท่องเที่ยวชุมชนท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง โอทอปนวัตวิถี: การสร้างนวัตกรรมการท่องเที่ยวชุมชนท้องถิ่นอย่างยั่งยืน มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพทั่วไปการจัดการท่องเที่ยวโอทอปนวัตวิถีชุมชนท้องถิ่น 2) ศึกษาแนวทางการดำเนินงานการจัดการท่องเที่ยวโอทอปนวัตวิถีชุมชนท้องถิ่น และ 3) สร้างนวัตกรรมการท่องเที่ยวชุมชนท้องถิ่นอย่างยั่งยืน งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลที่หลากหลาย ประกอบด้วย การศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และการสนทนากลุ่ม โดยเลือกศึกษาพื้นที่ชุมชนท่องเที่ยวโอทอปนวัตวิถีในพื้นที่ภาคกลางตอนบนที่ได้รับรางวัลชุมชนท่องเที่ยวโอทอปนวัตวิถีประจำปี 2561 จำนวน 3 ชุมชน ได้แก่ 1) ชุมชนบ้านท้ายวัด ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 2) ชุมชนบ้านพุแค ตำบลพุแค อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี และ 3) ชุมชนบ้านหนองระกำ ตำบลเนินขาม อำเภอเนินขาม จังหวัดชัยนาท ผลการวิจัยสามารถแยกตามชุมชนได้ดังนี้1. ชุมชนบ้านท้ายวัด ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า มีเอกลักษณ์ทางการท่องเที่ยวชุมชนที่โดดเด่นด้านลักษณะทางกายภาพและวัฒนธรรม ที่เป็นวิถีชีวิตชุมชนริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ทั้งนี้ชุมชนได้มีการจัดกิจกรรมไว้เพื่อต้อนรับนักท่องเที่ยวเป็นฐานการเรียนรู้เรื่องรวม 9 จุดเรียนรู้ โดยการจัดกิจกรรมต่างๆ จะขึ้นอยู่กับระยะเวลาและความต้องการของนักท่องเที่ยวเป็นหลัก ทั้งนี้นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยว คือ นวัตกรรม 4 ก ประกอบไปด้วย 1) กรรมการ 2) กฎเกณฑ์ 3) กิจกรรม และ 4) การมีส่วนร่วมของหน่วยงานภายนอก 2. ชุมชนบ้านพุแค ตำบลพุแค อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี พบว่า การบริหารจัดการและสร้างภาพลักษณ์ของชุมชนนั้น เน้นไปในด้านการสื่อสารการตลาดเพื่อสร้างการรับรู้ที่โดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ โดยเลือกใช้ชื่อของตลาดเป็นข้อความหลักในการสื่อสาร รวมทั้งการสร้างการจดจำผ่านภาพลักษณ์เจ้าของตลาด โดยชุมชนมีกิจกรรมหลัก 4 กิจกรรม ประกอบด้วย 1) การจัดแสดงสินค้าชุมชนท้องถิ่นทั่วประเทศ 2) การศึกษาดูงาน ศูนย์การเรียนรู้โอทอป และโรงเรียน OTOP Academy 3) การกระจายสินค้า และ 4) การท่องเที่ยวในแหล่งท่องเที่ยวชุมชน ทั้งนี้นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยว คือ นวัตกรรม LEPP ที่ประกอบด้วย 1) ด้านผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง 2) ด้านระบบตรวจสอบและประเมินผล 3) ด้านคุณภาพของสินค้า และ 4) ด้านการมีส่วนร่วมจากชุมชน 3. ชุมชนบ้านหนองระกำ ตำบลเนินขาม อำเภอเนินขาม จังหวัดชัยนาท พบว่า ชุมชนมีความโดดเด่นในด้านการนำวัฒนธรรมชุมชน วัฒนธรรมลาวเวียง มาใช้เป็นต้นทุนในการจัดการท่องเที่ยวชุมชน ทั้งในด้านภาษา อาหาร และการแต่งกาย มีการประยุกต์ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการการทอผ้าพื้นเมืองมาทำเป็นลายทอผ้าที่มีอัตลักษณ์ของชุมชน คือ ลายช่อใบมะขาม ซึ่งเป็นลายผ้าอัตลักษณ์จังหวัดชัยนาทด้วย ทั้งนี้นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยว คือ นวัตกรรม LACC ที่ประกอบด้วย 1) ผู้นำ 2) กิจกรรม 3) ความร่วมมือร่วมใจ 4) วัฒนธรรม