ชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิจัยและพัฒนา (Research and development) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ มีขั้นตอนการวิจัย 4 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์การดูแลผู้สูงอายุในชุมชน และภาวะซึมเศร้า ในเขตเทศบาลเมืองชุมเห็ด จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ผู้สูงอายุจำนวน 400 คน ที่มีรายชื่อรับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโกรกขี้หนู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไปของผู้สูงอายุ แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้า 9 ข้อคำถาม (9Q) ของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข และแบบสัมภาษณ์ข้อมูลเกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุของญาติผู้ดูแล 2) การพัฒนาชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย กลุ่มตัวอย่าง 1. พยาบาลวิชาชีพรพ.สต. จำนวน 1 คน เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานสูงอายุในฝ่ายสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวน 1 คน ปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 10 คน อส.ม.ที่มีความเชี่ยวชาญสาขาการดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 4 คน และผู้นำชุมชนจำนวน 2 คน รวมทั้งสิ้น 18 คน ที่เข้าร่วมประชุมสนทนากลุ่ม และนำข้อมูลมาหลอมเป็นร่างชุดกิจกรรม ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสอบและยืนยันชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบประเมิน ที่ใช้ประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของชุดกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ขั้นตอนที่ 4 ทดลองและประเมินผลการใช้ชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะซึมเศร้า จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) ชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ 2) แบบประเมินความพึงพอใจ 3) แบบสังเกตพฤติกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านติดเตียง ส่วนใหญ่มีภาวะซึมเศร้าระดับน้อยมาก/ไม่มีอาการ ร้อยละ 52.30 มีภาวะซึมเศร้าระดับน้อย ร้อยละ 34.10 และมีภาวะซึมเศร้าระดับปานกลาง ร้อยละ 13.60 ผู้ดูแลส่วนใหญ่มีความต้องการให้มีเครือข่ายดูแลผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านติดเตียง เพื่อป้องกันปัญหาสุขภาพจิต ร้อยละ 72.70 2. ชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 1) การเสริมสร้างความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุและการเสริมสร้างการรับรู้ประโยชน์ของการกระทำพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ 2) การเสริมสร้างการขจัดและลดอุปสรรคในการที่จะปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันภาวะซึมเศร้า 3) การเสริมสร้างการรับรู้สมรรถนะแห่งตน3. ผลตรวจสอบและยืนยันร่างชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ มีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.80 (S.D = 0.48) 4. วิเคราะห์ความพึงพอใจของผู้สูงอายุต่อการใช้ชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจต่อชุดกิจกรรมร่วมมือรวมพลังชุมชนเพื่อต้านเศร้าในผู้สูงอายุ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 4.84 (SD = 0.54) คำสำคัญ : ชุดกิจกรรม, ร่วมมือรวมพลังชุมชน, ภาวะซึมเศร้า, ผู้สูงอายุ

คำสำคัญ