ราชินีแห่งไหมไทย : การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงมรดกวัฒนธรรมบนฐานภูมิปัญญาผ้าไหมแพรวาจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อประเมินและเตรียมความพร้อมของแหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาราชินีแห่งไหมจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาเครือข่ายผ้าไหมแพรวาเพื่อขับเคลื่อนการท่องเที่ยวภูมิปัญญาราชินีแห่งสู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก 3) เพื่อศึกษาแนวทางและเตรียมความพร้อมภูมิปัญญาผ้าไหมแพรวาจังหวัดกาฬสินธุ์ตามเกณฑ์ WORLD CRAFTS COUNCIL – ASIA PACIFIC REGION an International Non-Profit Organization governed by Belgian Law และ 4) เพื่อการพัฒนาศักยภาพทางเศรษฐกิจจากการท่องเที่ยวเชิงมรดกวัฒนธรรมผ้าไหมแพรวาจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก ประชากรและกลุ่มตัวอย่างคือ ช่างทอผ้าและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับแพรวา จังหวัดกาฬสินธุ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยแบบประเมินและแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในงานวิจัยคือ สถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยมีดังนี้ จากการประเมินและเตรียมความพร้อมของแหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาราชินีแห่งไหมจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก พบว่าพื้นที่มีความพร้อม 100% แน่นอน แต่ขึ้นอยู่กับว่าใครจะเป็นเจ้าภาพในการขับเคลื่อน เนื่องจากที่ผ่านมาเคยมีการผลักดันแล้ว พอเปลี่ยนผู้บริหารหลายองค์กร นโยบายก็เปลี่ยนไป อยากให้นักวิจัยเป็นผู้รวบรวมเริ่มต้นดังนี้ ประการแรก การเตรียมการขึ้นทะเบียนรายชื่อเป็น สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก ถูกมองว่าเป็นแผนการท่องเที่ยวระยะสั้นเพื่อดึงดูดจำนวนผู้มาเยือน และสร้างรายได้สูงขึ้น ในระหว่างการขึ้นทะเบียนอาจช่วยให้มีผู้มาเยือนมากขึ้นหรือทำให้สถานที่ท่องเที่ยวแหล่งใกล้เคียง มีบทบาทเพิ่มมากขึ้น ประการที่สอง เมื่อพิจารณาถึงคุณค่าของแหล่งมรดกโลกแล้ว ไม่ว่าจะเป็นทางบวกหรือลบองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวการขยายพื้นที่ของแหล่งมรดกก็เป็นการสร้างแรงดึงดูดให้กับผู้คนมาเยือน ประการที่สาม ความสนใจในการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างจริงจังเป็นสิ่งที่จำเป็นมากจังหวัดจะมีความชัดเจนเกี่ยวกับแผนแม่บทการท่องเที่ยวที่การดำเนินงานยังไม่สมบูรณ์อีกหลายด้านและแหล่งท่องเที่วหลายแห่งเองในขณะนี้ก็ยังไม่มีแผนพัฒนาการท่องเที่ยว นอกจากนี้แผนแม่บทดังกล่าวตามแนวทางของแต่ละช่วงเวลา แต่กลับไม่มีการมีส่วนร่วมตลอดจนความร่วมมือจากผู้เกี่ยวข้องในท้องถิ่นเท่าที่ควร ซึ่งอาจเกิดจากคนในชุมชนและผู้เชี่ยวชาญที่มีพื้นฐานความรู้เกี่ยวกับแหล่งมรดกต่างกัน ตลอดจนอีกประเด็นที่สำคัญของแนวทางการพัฒนาเครือข่ายผ้าไหมแพรวาเพื่อขับเคลื่อนการท่องเที่ยวภูมิปัญญาราชินีแห่งสู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลก คือเป้าหมายที่จะซึ่ง สนับสนุนให้กาฬสินธุ์ยกระดับประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการผลิตสินค้าและ บริการในภูมิภาคบนพื้นฐาน แนวคิดสร้างสรรค์และสร้าง นวัตกรรม รวมทั้งต่อยอดองค์ความรู้ให้สามารถสนับสนุนการสร้างมูลค่าในการปรับโครงสร้างภาคการ ผลิตและบริการทุกขั้นตอนตลอดห่วงโซ่อุปทาน เพื่อให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์เป็นพลังขับเคลื่อนใหม่ไปสู่เศรษฐกิจชุมชนและมรดกวัฒนธรรมที่สมดุลและยั่งยืนในระยะยาว ในส่วนของการประเมินและเตรียมความพร้อมของแหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาราชินีแห่งไหมจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลกเกณฑ์ WORLD CRAFTS COUNCIL โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.50) สำหรับปัจจัยย่อยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย 3 ลำดับ คือ ด้านงานฝีมือ ของใช้ ประดับ และ/หรือ พิธีกรรม อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.67 ) รองลงมาคือ ด้านวัตถุดิบอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.59) ถัดมาคือ สถิติเกี่ยวกับช่างฝีมือ ผ่านการฝึกอบรมแบบดั้งเดิม, งานฝีมือในสตูดิโอ ฯลฯ อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.58) และปัจจัยที่มีระดับความคิดเห็นน้อยที่สุด คือ กลไกสำคัญที่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ อยู่ในระดับมาก ( =4.20) รวมถึงการประเมินและเตรียมความพร้อมของแหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาราชินีแห่งไหมจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลกเกณฑ์ DESIGNATION OF A WCC CRAFT CITY โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.52) สำหรับปัจจัยย่อยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย 3 ลำดับ คือ ด้านการตลาดในงานแสดงสินค้า งานสัมมนา งานอีเวนท์ที่มีชื่อเสียงอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.62 ) รองลงมาคือ ด้านสื่อและสิ่งพิมพ์ในพื้นที่ครอบคลุมอุตสาหกรรมหัตถกรรมและมีผู้เชี่ยวชาญด้านการสร้างสรรค์ในพื้นที่ จำนวนงานที่สร้างขึ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.59) ถัดมาคือ อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ในพื้นที่ มีสถาบันที่ส่งเสริมงานฝีมือหรือให้ความรู้ผู้คนเกี่ยวกับงานฝีมือ อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.58) และปัจจัยที่มีระดับความคิดเห็นน้อยที่สุด คือ มีโรงเรียนออกแบบและนักออกแบบที่ทำงานกับช่างฝีมือ อยู่ในระดับมาก ( =4.45) และจากการศึกษาการพัฒนาศักยภาพทางเศรษฐกิจจากการท่องเที่ยวเชิงมรดกวัฒนธรรมผ้าไหมแพรวาจังหวัดกาฬสินธุ์สู่การขับเคลื่อนให้เป็นเมืองหัตถกรรมโลกตามเกณฑ์ WORLD CRAFTS COUNCIL โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.49) สำหรับปัจจัยย่อยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย 3 ลำดับ คือ มีพิพิธภัณฑ์ แกลลอรี่ ศูนย์หัตถกรรม วิทยาลัยช่างฝีมือและโรงเรียน ฯลฯ อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.64 ) รองลงมาคือ มีโปรแกรมกิจกรรม อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.52) ถัดมาคือ มีช่างฝีมือในด้านสถาปัตยกรรม อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.49) และปัจจัยที่มีระดับความคิดเห็นน้อยที่สุด คือ มีความร่วมมือระหว่างประเทศหรือมีโครงการ อยู่ในระดับมาก ( =4.41)

ระดับความพร้อมของโครงการ