การปรับปรุงการตรวจวัดค่าผิดปกติความร้อนก่อนเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กโดยใช้เทคนิคการลดสัญญาณรบกวนในวิธีการเปรียบเทียบ

บทคัดย่อ

เทคโนโลยีการรับรู้ระยะไกลถูกนำมาใช้งานอย่างแผ่หลายในการศึกษาปรากฏการณ์บนพื้นผิวโลก แผ่นดินไหวเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่อยู่คู่กับมนุษย์มาเป็นเวลานาน ซึ่งแผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนตัวของหินใต้พื้นผิวโลก การเคลื่อนตัวทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนมหาศาลส่งขึ้นมายังพื้นผิวโลก ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินบริเวณที่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหว การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการรับรู้ระยะไกลมาใช้ศึกษาแผ่นดินไหวมีการศึกษาเรื่องนี้มาแล้วหลายทศวรรษ โดยผลการศึกษาพบว่า ก่อนเกิดแผ่นดินไหวบริเวณที่เกิดเหตุการณ์มีอุณหภูมิเพิ่มสูงขึ้นมาอย่างผิดปกติ จากผลการศึกษาจึงนำมาสู่การศึกษาอุณหภูมิผิดปกติก่อนเกิดแผ่นดินไหว โดยวิเคราะห์จากเหตุการณ์แผ่นดินไหว 3 เหตุการณ์ ได้แก่ เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ศึกษาเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 ขนาด 4.9 ริกเตอร์ จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ในพื้นที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ศึกษาเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 ขนาด 4.9 ริกเตอร์ จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ในพื้นที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง เหตุการณ์แผ่นดินไหววันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ.2562 ขนาด 6.4 ริกเตอร์ ประเทศลาว และเหตุการณ์แผ่นดินไหววันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ขนาด 5.6 ริกเตอร์ ประเทศเมียนมาร์ ภาพถ่ายดาวเทียมที่ใช้มาจากดาวเทียม MODIS ช่วงคลื่น Infrared ผลิตภัณฑ์ MYD11A1 และ MOD11A1 ช่วงวันที่ศึกษาอยู่ระหว่างวันที่ 5 ถึง 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง ช่วงวันที่ 6 ถึง 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ประเทศลาว และวันที่ 11 ถึง 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ประเทศพม่า โดยใช้วิธีการ Robust Estimator of Thermal Infrared Anomalies index หรือ RETIRA ในการวิเคราะห์เพื่อหาอุณหภูมิผิดปกติ ผลลัพธ์การศึกษา พบว่า อุณหภูมิที่ผิดปกติปรากฏออกมาจากบริเวณที่มีแนวรอยเลื่อนหรือโครงสร้างแนวเส้นวางตัวอยู่ในพื้นที่ใกล้จุดที่เกิดแผ่นดินไหวอย่างต่อเนื่อง 8 วันก่อนเกิดแผ่นดินไหวในเหตุการณ์ที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง และเหตุการณ์ที่ประเทศลาว และไม่สามารถระบุช่วงเวลาที่ปลดปล่อยต่อเนื่องได้ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ประเทศเมียนมาร์ อุณหภูมิผิดปกติที่พบทั้ง 3 เหตุการณ์มีอุณหภูมิเฉลี่ยเท่ากับ 2.968, 3.516 และ 2.997 องศาเซลเซียลตามลำดับ โดยคิดจากค่าอุณหภูมิที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยในแต่ละพิกเซลขึ้นไป เมื่อทำการตรวจสอบผลลัพธ์จากภาคสนามจากการคัดเลือกตัวอย่าง 13 จุด ในเหตุการณ์ที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง พบว่า จุดที่พบแนวรอยเลื่อนหรือโครงสร้างแนวเส้นมีทั้งหมด 3 จุดคิดเป็นร้อยละ 23.08 ไม่แน่ชัด 1 จุดคิดเป็นร้อยละ 7.69 และไม่พบแนวรอยเลื่อนหรือโครงสร้างแนวเส้น 9 จุดคิดเป็นร้อยละ 69.23 และเหตุการณ์ที่ประเทศลาว 9 จุด พบแนวรอยเลื่อนหรือโครงสร้างแนวเส้นมีทั้งหมด 6 จุดคิดเป็นร้อยละ 66.67 ไม่แน่ชัด 1 จุดคิดเป็นร้อยละ 11.11 และไม่พบแนวรอยเลื่อนหรือโครงสร้างแนวเส้น 2 จุด คิดเป็นร้อยละ 22.22 โดยจุดที่ไม่พบแนวรอยเลื่อนหรือโครงสร้างแนวเส้นเป็นพื้นที่พืชไร่ที่มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินอยู่ตลอดเวลา

คำสำคัญ