ความหลากหลายพันธุกรรมของประชากรแมลงโปรตีนในประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
แมลงโปรตีน (black soldier fly ; Hermetia illucens L.) เป็นแหล่งอาหารโปรตีนทางเลือกสำหรับสัตว์เลี้ยงหรือใช้ในการผลิตอาหารสัตว์ หลายประเทศทั่วโลกมีการพัฒนาการเลี้ยงและการผลิตแมลงโปรตีนระดับอุตสาหกรรม ปัจจุบันมีการพัฒนาการเพาะเลี้ยงแมลงโปรตีนเพิ่มมากขึ้นในหลายพื้นที่ของประเทศไทย ปัจจัยที่สำคัญในการผลิตและเลี้ยงแมลงแบบฟาร์มและอุตสาหกรรมนั้นจำเป็นต้องมีพันธุกรรมที่ดีและคงที่ ซึ่งความหลากหลายทางพันธุกรรมเป็นข้อมูลสำคัญในการวางแผนจัดการประชากรพ่อแม่พันธุ์ ดังนั้นโครงการนี้เพื่อศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของประชากรแมลงโปรตีนจากพื้นที่ต่างๆ ใน 17 จังหวัด ผลการวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน cytochrome oxidase subunit I (COI) ในไมโทคอนเดรีย จากตัวอย่างแมลง 113 ตัวอย่าง พบรูปแบบความหลากหลายของแฮโพลไทป์จำนวน 16 แฮโพลไทป์ ประกอบด้วย shared haplotye 5 แฮโพลไทป์ และ locality haplotype 11 แฮโพลไทป์ ทุกประชากรมีค่า haplotype diversity มากกว่า nucleotide diversity ซึ่งอาจจะแสดงให้เห็นว่าประชากรแมลงโปรตีนในแต่ละพื้นที่กำลังมีการขยายขนาดและมีการสะสมแฮโพลไทป์แบบใหม่ ผลการทดสอบโครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากร (AMOVA) พบว่าประชากรมีความแปรปรวนภายในกลุ่ม 87.41% และระหว่างกลุ่มประชากร 12.58% เมื่อวิเคราะห์ความแตกต่างทางพันธุกรรมระหว่างจังหวัดด้วยวิธีการ pairwise different จำนวน 136 คู่ จากค่า pairwise FST พบว่าแมลงโปรตีนที่จากแต่ละพื้นที่ส่วนใหญ่มีค่าความหลากหลายทางพันธุกรรมไม่แตกต่างกัน (p > 0.05) แสดงให้เห็นว่าแมลงโปรตีนยังไม่มีโครงสร้างของประชากรย่อยกลุ่มใหม่ ซึ่งอาจเกิดจากความสามารถในการแพร่กระจายของแมลงโปรตีนทำให้มีการแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรม (gene flow) ระหว่างประชากรในธรรมชาติ ผลการศึกษาครั้งนี้ได้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์อาจนำมาใช้ในการคัดเลือกประชากรจากแหล่งธรรมชาติที่มีความหลากหลายทางพันธุกรรมที่เหมาะสมเพื่อนำมาเพาะเลี้ยงเพิ่มปริมาณต่อไป คำสำคัญ: ไมโทคอนเดรียลดีเอ็นเอ; แมลงโปรตีน; โครงสร้างพันธุศาสตร์ประชากร; ความหลากหลายทางพันธุกรรม