การจัดการดินเพื่อการผลิตข้าวไรซ์เบอรี่ในระบบเกษตรอินทรีย์ จังหวัดพัทลุง

บทคัดย่อ

การทดลองการจัดการดินเพื่อการผลิตข้าวไรซ์เบอรี่ในระบบเกษตรอินทรีย์ จังหวัดพัทลุง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีและกายภาพของดินก่อนและหลังการทดลอง ศึกษาผลของการจัดการดินเพื่อการผลิตข้าวไรซ์เบอรี่ในระบบเกษตรอินทรีย์ จังหวัดพัทลุง และศึกษาผล ตอบแทนทางเศรษฐกิจของการปลูกข้าวไรซ์เบอรี่ในแต่ละกรรมวิธี ทำการทดลองในพื้นที่เกษตรกรหมู่ที่ 1 ตำบลบ้านพร้าว อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2561 ถึงเดือนมิถุนายน 2564 โดยวางแผนการทดลองแบบ Randomized Complete Block (RCBD) จำนวน 7 ตำรับการ ทดลอง 3 ซ้ำ ตำรับการทดลองที่ 1 (T1) วิธีการปฏิบัติของเกษตรกร (ปุ๋ยเคมีสูตร 46-0-0 อัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 อัตรา20 กิโลกรัมต่อไร่) ตำรับการทดลองที่ 2 (T2) การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงในปริมาณธาตุอาหารเทียบเท่าคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (N:P2O5:K2O อัตรา 18:6:6 กิโลกรัมต่อไร่) ตำรับการทดลองที่ 3 (T3) การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง ปริมาณธาตุอาหาร ? เท่าของคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (N:P2O5:K2O อัตรา 9:3:3 กิโลกรัมต่อไร่) ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 ตำรับการทดลองที่ 4 (T4) การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงปริมาณธาตุอาหารเทียบเท่าคำแนะนำ การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (N:P2O5:K2O อัตรา 18:6:6 กิโลกรัมต่อไร่) ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพ อัตราส่วน 1:1,000 ตำรับการทดลองที่ 5 (T5) การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 เทียบเท่าปริมาณ N:P2O5:K2O อัตรา 18:6:6 กิโลกรัมต่อไร่ ตำรับการทดลองที่ 6 (T6) การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 เทียบเท่าปริมาณ N:P2O5:K2O อัตรา 9:3:3 กิโลกรัมต่อไร่ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 และ ตำรับการทดลองที่ 7 (T7) การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 เทียบเท่าปริมาณ N:P2O5:K2O อัตรา 18:6:6 กิโลกรัมต่อไร่ร่วมกับ ฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 การใส่ปุ๋ยในแต่ละตำรับการทดลองจะมีการแบ่งใส่เป็น 2 ครั้งต่อปีผลการศึกษาพบว่า สมบัติทางเคมีบางประการของดินในปีที่ 1 ภายหลังการทดลองไม่มีการ เปลี่ยนแปลง ส่วนปีที่ 2 พบว่าปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ (Available K) มีความแตกต่างอย่างมี นัยสำคัญยิ่งทางสถิติ ตำรับการทดลองที่ 7 การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 อัตรา 18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพ อัตราส่วน 1:1,000 เป็นตำรับการทดลองที่มีปริมาณ โพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ (Available K) สูงที่สุด เป็นปริมาณ 102 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม การเจริญ เติบโตของข้าวไรซ์เบอรี่ พบว่า ในปีที่ 1 ตำรับการทดลองที่ 4 การ ใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงปริมาณ ธาตุอาหารเทียบเท่าคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่) ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 ให้จำนวนต้นต่อกอและจำนวนรวงต่อกอสูงที่สุด เท่ากับ 12.43 ต้นต่อกอ และ 12.43 รวงต่อกอ ตามลำดับ ส่วนในปีที่ 2 การเจริญเติบโตของข้าวไรซ์เบอรี่ไม่มี ความแตกต่างทางสถิติ แต่พบว่าตำรับการทดลองที่ 4 การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงปริมาณธาตุอาหาร เทียบเท่าคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่) ร่วมกับฉีดพ่น น้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 มีแนวโน้มให้จำนวนรวงต่อกอสูงที่สุด เท่ากับ 12.70 รวงต่อกอ สำหรับ ผลผลิตและองค์ประกอบผลผลิตข้าว พบว่าในปีที่ 1 ผลผลิตและองค์ประกอบผลผลิตข้าวไม่มีความ แตกต่างทางสถิติในแต่ละตำรับการทดลอง ส่วนปีที่ 2 ตำรับการทดลองที่ 2 การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง ในปริมาณธาตุอาหารเทียบเท่า คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัม ต่อไร่) ให้จำนวนเมล็ดต่อรวงสูงที่สุดเท่ากับ 115.30 เมล็ด แต่ให้เปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบสูงที่สุดเท่ากับ 88.60 เปอร์เซ็นต์ ส่วนผลผลิตข้าวพบว่าทั้ง 2 ปีไม่มีความแตกต่างทางสถิติ ในปีที่ 1 ตำรับการทดลองที่ 5 การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 อัตรา 18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่มีแนวโน้มให้ผลผลิตข้าวสูงที่สุด เท่ากับ 224.87 กิโลกรัมต่อไร่ ส่วนปีที่ 2 พบว่า ตำรับการทดลองที่ 3 การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงใน ปริมาณธาตุอาหารเทียบเท่า คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่) แนวโน้มให้ผลผลิตข้าวสูงที่สุด เท่ากับ 138.77 กิโลกรัมต่อไร่ ส่วนการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ พบว่า ในปีที่ 1 ตำรับการทดลองที่ 5 การใส่ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 อัตรา 18:6:6 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่ ให้มูลค่าผลผลิตสูงที่สุดเท่ากับ 4,947.14 บาทต่อไร่ และตำรับการทดลองที่ 3 การใส่ปุ๋ยอินทรีย์ คุณภาพสูงปริมาณธาตุอาหาร ? เท่าของคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (9:3:3 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่) ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 ให้ผลตอบแทนสูงที่สุด เท่ากับ 915.76 บาทต่อไร่ ส่วนปีที่ 2 พบว่า ตำรับการทดลองที่ 3 การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงปริมาณธาตุอาหาร ? เท่าของคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (9:3:3 N:P2O5:K2O กิโลกรัมต่อไร่) ร่วมกับฉีดพ่นน้ำหมัก ชีวภาพอัตราส่วน 1:1,000 ให้มูลค่าผลผลิตและผลตอบแทนสูงที่สุด เท่ากับ 2,775.40 และ -596.10 บาทต่อไร่ ตามลำดับ

คำสำคัญ