การบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
หัวข้อวิจัย : การบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนผู้วิจัย : อาจารย์ ดร.สราวุธ รูปิน คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่อาจารย์ธวัชชัย ทำทอง คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง อาจารย์ฐาปกรณ์ เครือระยา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ รองศาสตราจารย์ ดร.สืบศักดิ์ แสนยาเกียรติคุณ คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่บทคัดย่อ โครงการวิจัยการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาคือ (1) เพื่อนำองค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยพิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมดำเนินกิจกรรมทางวิชาการ กิจกรรมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ และจัดทำแนวทางกระบวนการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มีชีวิตเมืองขุนยวมบนแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน (2) เพื่อบูรณาการงานวิจัยและการดำเนินกิจกรรมพิพิธภัณฑ์มีชีวิตโดยกระบวนการมีส่วนร่วมระหว่างสถาบันการศึกษาอุดมศึกษากับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) (3) เพื่อเสนอแนะหลักการจากเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน การจัดทำแผนขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และดำเนินการเสริมสร้างการอนุรักษ์พัฒนากายภาพ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม อย่างเหมาะสมกับบริบทชุมชนในอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้กระบวนการการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างผู้คนในชุมชน ภาคีที่เกี่ยวข้อง และคณะผู้วิจัย ผ่านกระบวนการเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ชุมชน ภูมิทัศน์วัฒนธรรม มรดกวัฒนธรรม (สถาปัตยกรรมและศิลปกรรม) งานหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน ประเพณีและพิธีกรรม และการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ในพื้นที่เขตอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ผลการศึกษาวิจัยพบว่า (1) ได้นำองค์ความรู้พิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมในด้านประวัติศาสตร์ ภูมิทัศน์ และวัฒนธรรมขุนยวมดำเนินส่งเสริมให้องค์การบริหารปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดทำแผนแม่บทการขับเคลื่อนการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนระยะ 4 ปี (พ.ศ. 2565 – 2568) ร่วมกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์งานหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ หลักสูตรผู้สืบสานภูมิปัญญางานหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้านขุนยวมสำหรับสถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้เพื่อเพิ่มจำนวนผู้สืบสานภูมิปัญญางานหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน เป็นการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนและการส่งเสริมการท่องเที่ยววัฒนธรรม ในด้านประเพณีและพิธีกรรมของชุมชนในเขตอำเภอขุนยวม มีแผนการส่งเสริมหน่วยงานการศึกษา ศิลปะและวัฒนธรรมกิจกรรมการส่งเสริมการเรียนรู้ประเพณี พิธีกรรมและอาหารในเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวและพัฒนาเส้นทางการเรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การพัฒนาหลักสูตรและการจัดฝึกอบรมการพัฒนาทักษะการเป็นมัคคุเทศก์ท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมและพัฒนาให้กลุ่มชุมชนท่องเที่ยวได้เข้าใจอัตลักษณ์ของท้องถิ่นที่เป็นทุนทางวัฒนธรรมให้มีความรู้ความเข้าใจ การใช้ทุนทางวัฒนธรรมนี้มาพัฒนาเป็นสินค้าและบริการเพื่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน (2) การบูรณาการงานวิจัยและการดำเนินกิจกรรมพิพิธภัณฑ์มีชีวิตโดยกระบวนการมีส่วนร่วมระหว่างสถาบันการศึกษาอุดมศึกษากับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) โดยการจัดทำแผนการดำเนินงานวิจัย กิจกรรมการเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อให้ก่อให้ความเข้าใจและความร่วมมือกันทำงานระหว่างคณะวิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ และมหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) สถานการศึกษา นักเรียน ครู ผู้รู้และชาวบ้าน ให้เห็นถึงเห็นคุณค่าความสำคัญในการรักษาวัฒนธรรมในชุมชนของตนเองผ่านการจัดทำหลักสูตรและสาระการเรียนรู้ จำนวน 4 หลักสูตร แก่สาถาบันการศึกษาและแหล่งเรียนรู้ ได้แก่ หลักสูตรผู้สืบสานงานช่างหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้านขุนยวม แม่ฮ่องสอน สาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมช่วงชั้นที่ 4 (ม. 4 - 6) รายวิชามรดกทางวัฒนธรรมขุนยวม แม่ฮ่องสอน หลักสูตรหลักสูตรการอนุรักษ์ศิลปกรรม และหลักสูตรการพัฒนาทักษะการเป็นมัคคุเทศก์ท้องถิ่น เพื่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอำเภอขุนยวม (3) ได้จัดทำแผนแม่บทการขับเคลื่อนการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนระยะ 4 ปี (พ.ศ. 2565 – 2568) มุ่งสู่การ อนุรักษ์ สืบสาน ส่งเสริม และขุนยวมสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ตั้งเป้าหมายในระยะเวลา 4 ปี 10 ข้อ (SDGs) ของประเทศ ได้แก่ 1 ขจัดความยากจน 2 ขจัดความหิวโหย 4 การศึกษาที่เท่าเทียม 5 ความเท่าเทียมทางเพศ 8 การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ 10 ลดความเหลื่อมล้ำ 11 เมืองและถิ่นฐานมนุษย์ที่ยั่งยืน 12 แผนการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน 16 สังคมสงบสุข ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก และ 17 ความเป็นหุ้นส่วนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนคำสำคัญ: การบริหารจัดการ, พิพิธภัณฑ์มีชีวิตขุนยวม, การพัฒนาที่ยั่งยืน