ศักยภาพการฟื้นตัวของปะการังจากปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว ปี พ.ศ. ๒๕๕๓ บริเวณหมู่เกาะสุรินทร์ หมู่เกาะสิมิลัน และหมู่เกาะพีพี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
แนวปะการังเป็นระบบนิเวศในทะเลเขตร้อนที่ความซับซ้อน และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมากเป็นแหล่งอาหาร แหล่งวางไข่ แหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน แหล่งท่องเที่ยว และเป็นแหล่งยารักษาโรค การเกิดปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาวในปี พ.ศ. 2553 ส่งผลให้แนวปะการังในประเทศไทยได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงและเป็นบริเวณกว้าง ซึ่งทำให้แนวปะการังในประเทศไทยเสื่อมโทรมขั้นวิกฤตมาก ดังนั้นการศึกษาศักยภาพการฟื้นตัวของปะการังจากปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว จึงมีความจำเป็นเพื่อเข้าใจกระบวนการและแนวโน้มการฟื้นตัวของแนวปะการังที่ได้รับความเสียหาย รวมถึงกำหนดมาตรการ และวิธีการในการฟื้นฟูแนวปะการังที่ได้รับผลกระทบอย่างเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ เพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์จากแนวปะการังได้อย่างยั่งยืน โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพการฟื้นตัวของปะการังจากปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาวในปี พ.ศ. 2553; 2) เพื่อกำหนดมาตรการและวิธีการในการฟื้นฟูแนวปะการังที่เสื่อมโทรมจากผลกระทบของปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว ; 3) เพื่อปรับปรุงฐานข้อมูลระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ แนวทางในการฟื้นฟู มาตรการป้องกัน และลดผลกระทบบริเวณแนวปะการัง; 4) เพื่อเพิ่มองค์ความรู้และขีดความสามารถในการจัดการแนวปะการังแก่บุคลากรของอุทยานแห่งชาติ 5) เพื่อพัฒนาการวิจัยชีววิทยาแนวปะการังให้มีความก้าวหน้ามากขึ้น และ 6) เพื่อสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ในสาขาชีววิทยาทางทะเล ผลการศึกษาศักยภาพการฟื้นตัวของปะการังจากปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาวในปี พ.ศ. 2553 บริเวณหมู่เกาะสุรินทร์ หมู่เกาะสิมิลัน และหมู่เกาะพีพี ครอบคลุมประเด็นการศึกษาที่สำคัญ ได้แก่ รายละเอียดบริเวณที่ศึกษา ผลกระทบและแนวโน้มการฟื้นตัวของแนวปะการัง การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศของปะการัง การลงเกาะของตัวอ่อนปะการัง อัตราการเจริญเติบโตของปะการัง อัตราการตายและการตายเป็นบางส่วนของโคโลนีปะการัง ความเชื่อมโยงทางพันธุกรรมของปะการัง คุณภาพน้ำทะเล มาตรการในการฟื้นฟูแนวปะการัง การมีส่วนร่วมของประชาชนในท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ข้อมูลและการจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ รวมถึงการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ การศึกษาการลงเกาะของตัวอ่อนปะการังบริเวณหมู่เกาะสุรินทร์ หมู่เกาะสิมิลัน และหมู่เกาะพีพี พบว่าบริเวณหมู่เกาะสุรินทร์มีปริมาณการลงเกาะของตัวอ่อนปะการังสูงกว่าบริเวณอื่นโดยมีความหนาแน่นตัวอ่อนปะการังบนพื้นธรรมชาติอยู่ในช่วง 0.96-3.07 โคโลนีต่อตารางเมตร และมีอัตราการเติบโตของตัวอ่อนปะการังเฉลี่ยอยู่ในช่วง 2.11-7.47 เซนติเมตรต่อปี ตัวอ่อนปะการังชนิดเด่น ได้แก่ ปะการังดอกเห็ด (Fungia spp.) ปะการังเขากวาง (Acropora spp.) ปะการังช่องเหลี่ยม (Favites spp.) ปะการังโขด (Porites spp.) และปะการังรังผึ้ง (Goniastrea spp.) ประชากรของตัวอ่อนปะการังที่ลงเกาะบนพื้นธรรมชาติส่วนใหญ่มาจากโคโลนีแม่ในพื้นที่และบางชนิดอาจมาจากแนวปะการังบริเวณอื่นหรือจากน่านน้ำเมียนมา จากการศึกษาการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศของปะการังเขากวาง (Acropora spp.) พบปะการังเขากวางมีการสร้างไข่ลดลงหลังจากปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาวในปี พ.ศ. 2553 ผลงานวิจัยที่ได้จากโครงการฯ ครอบคลุมประเด็นต่างๆ ตามขอบเขตการวิจัยและวัตถุประสงค์ของโครงการฯ ได้เผยแพร่โดยการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการและนำเสนอในการประชุมวิชาการระดับชาติและระดับนานาชาติ จำนวน 17 เรื่อง และพัฒนาโครงการร่วมกับชุมชนท้องถิ่น นักเรียน ผู้ประกอบการท่องเที่ยว ชาวประมง และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องในการฟื้นฟู และจัดการแนวปะการัง เพื่อรองรับวิกฤตจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลกเพื่อการใช้ประโยชน์ทรัพยากรแนวปะการังอย่างยั่งยืน