ผลกระทบจากการเก็บหาเห็ดโคนของชาวบ้านที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

การศึกษาผลกระทบจากการเก็บหาเห็คโคนของชาวบ้านที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จังหวัดอุทัยธานี ดำเนินการโดยกลุ่มงานวิชาการ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ ในปีงบประมาณ 2551 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)ทราบถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อระบบนิเวศในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป้า ห้วยขาแข้ง 2)เพื่อทราบถึงกลุ่มชุมชนที่เข้ามาเก็บหาเห็ดโคนในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง 3)เพื่อทราบถึงบริเวณต่าง ๆ ภายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งที่มีการลักลอบเก็บเห็ดโคน 4) เพื่อทราบถึงรูปแบบและวิธีการในการหาเห็ดใคนรวมถึงปริมาณในการเก็บหา 5)เพื่อหาแนวในการ แก้ปัญหาการเก็บหาเห็ดโคนในพื้นที่เขตฯหัวยขาแข้ง ได้มีการดำเนินการศึกษาเก็บข้อมูลโดยการ สังเกต นับ และชั่งปริมาณเห็ดที่ชาวบ้านได้เก็บหาออกจากป่าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ในช่วงที่สำรวจเก็บข้อมูลพบว่า มีชาวบ้านจาก 26 ชุมชนทั้งที่อยู่ใดยรอบพื้นที่เขตฯและ ห่างไกลออกไป ได้แก่ ข้นเขาขวาง บ้านเขาวง บ้านแม่เปีน บ้านโนนสมบูรณ์ บ้นไผ่งาม บ้านพร เจริญ บ้านประดู่งาม ข้นรากไม้ บ้นสระสวัสดิ์ งั้านซับสมบูรณ์ บ้านท่ชะอม บ้านท่ามะกรูค บ้าน วังหิน บั้นเก่า บ้นเขาแหลม ขั้านเขาหล่น บ้านคลองเจริญ บ้านพนาสวรรค์ บั่นหนองกระ โดน บ้น ชุมตาบง บ้านตลุกตาสาม บ้านลานสัก บ้าน โคกพุทรา บ้านบึงเจริญ บ้านลานหมาใน สำหรับปริมาณ เห็ดโคนที่ชาวบ้านเก็บหาได้รวมเป็นปริมาณน้ำหนัก 4,810 กิโลกรัม ซึ่งปริมาณเฉลี่ยต่อวันคือ 400 กิโลกรัม รูปแบบในการเก็บหานั้นจากการสอบถามพบว่าชาวบ้านจะมากันเป็นกลุ่มและมีจุดที่เก็บหา ที่แน่นอนอยู่แล้วโดยเป็นการจุดการเก็บหาที่ทำประจำทุกปี แต่ก็พบว่ามีชาวบ้านหน้าใหม่ที่ไม่เคยเข้า เก็บหาก็จะเป็นการสุ่มหาโดยเดินไปเรื่อยๆ ช่วงเวลาในการหาเห็ดคือตั้งแต่เช้ามืดจนถึงเวลาเย็น อย่างไรก็ตามมีบางกลุ่มที่ค้างแรมในป่เพื่อเพิ่มโอกาสในการเก็บหาให้ได้มากขึ้น พื้นที่ด้านตะวันออกของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งเป็นบริเวณที่ศึกษาพบว่า ชาวบ้านมี การหาเห็ดอย่างหนาแน่นในบริเวณปาเต็งรังที่อยู่ห่างแนวเขตราว 3 กิโลเมตร แต่ก็พบว่ามีการเก็บหา เก็บโคนของชาวบ้านในป่าเต็งรัง ป่เบญจพรรณที่อยู่ลึกเข้าไปในกลางพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ห้วยขาแข้ง สำหรับผลกระทบทางนิเวศวิทยาที่เกิดขึ้นนั้นเมื่อพิจารณาร่วมกับการศึกษาสัตว์ป่าโดย สถานีวิจัยสัตว์ป่าเขานางรำ พบว่าในช่วงที่มีการเก็บหาเห็ด ไคนของชาวบ้านอย่างเข้มข้นนั้นทำ รูปแบบพฤติกรรมการเคลื่อนที่ของเสือโคร่งเปลี่ยนไปไดยไม่มาทำกิจกรรมในบริเวณที่มีชาวบ้นเข้า หาเห็ดโคน ผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมอีกประการคือปริมาณขยะที่เพิ่มมากขึ้นในพื้นที่ ซึ่งถ้ำได้มี การศึกบอย่างต่อเนื่องอาจทำให้ข้อมูลมากขึ้นที่แสดงถึงผลกระทบที่เกิดกับสัตว์ป่า

คำสำคัญ