การจัดการความรู้ด้านการปลูกพืชเชิงอนุรักษ์แบบบูรณาการเพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การพัฒนาการใช้ที่ดินทางการเกษตรบนที่สูงให้ยั่งยืนอย่างมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

<p>โครงการวิจัยเป็นการขยายผลเผยแพร่วิธีการปลูกพืชเชิงอนุรักษ์แบบบูรณาการ (The Integrated Water-harvest, Anti-erosion and Multiple Cropping, IWAM) ร่วมกับการมีส่วนร่วมของชาวบ้านเพื่อการหาแนวทางปฏิบัติในการปลูกพืชเชิงอนุรักษ์ที่เหมาะสมกับชุมชนบนพื้นที่สูง โดยมีแนวคิดในการดำเนินการวิจัยอยู่ 2 ส่วน คือ <strong>ส่วนที่ </strong><strong>1</strong>จะเป็นการศึกษารวบรวมข้อมูลเชิงพื้นที่ที่มีการทำเกษตรบนพื้นที่สูงอย่างมีส่วนร่วมกับคนในชุมชนซึ่งจะเป็นข้อมูลพื้นฐานที่แสดงให้เห็นภาพรวมของพื้นที่ทั้งในแง่ของความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินและความเสี่ยงของพื้นที่ต่อการเกิดปัญหาการชะล้างพังทลาย รวมทั้งองค์ความรู้ทางด้านการใช้ที่ดินที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาของคนในชุมชนในเรื่องของการปลูกพืชแบบมีการอนุรักษ์ดินและน้ำ และ<strong>ส่วนที่ </strong><strong>2</strong> เป็นการบูรณาการองค์ความรู้เรื่องการปลูกพืชแบบ IWAM ร่วมกับภูมิปัญญาของคนในชุมชม หลังจากนั้นจะนำผลการศึกษาในส่วนที่ 1 และ ส่วนที่ 2 ผนวกรวมเข้าด้วยกันเพื่อการจัดการองค์ความรู้สำหรับเป็นข้อเสนอแนะและแนวทางปฏิบัติเพื่อนำไปสู่การจัดการทรัพยากรดินและน้ำเพื่อการเกษตรบนที่สูงแบบมีการอนุรักษ์ดินและน้ำให้เหมาะสมกับบริบทในท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมของเกษตรกร องค์กร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในท้องถิ่น ซึ่งนอกจากจะเป็นการกระตุ้นให้เกษตรกรเกิดการเรียนรู้และปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศในปัจจุบันและในอนาคต ยังทำให้เกิดการใช้ที่ดินให้เกิดประโยชน์สูงสุด ลดปัญหาเรื่องการบุกรุกพื้นที่ป่า ลดการใช้สารเคมีและเผาป่าได้อีกทางหนึ่งด้วย รวมทั้งยังเป็นสร้างความตระหนักรู้แก่คนในท้องถิ่นให้มีการอนุรักษ์และจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคมอีกด้วย</p>

คำสำคัญ