การจัดการความรู้: พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ชุมชนคลองบางเขน กรุงเทพมหานคร
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
<p> การท่องเที่ยวโดยชุมชน ถูกกำหนดอยู่ในยุทธศาสตร์ชาติ ปี 2561- 2579 ในประเด็นท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และวัฒนธรรม ซึ่งเน้นการใช้องค์ความรู้ และการจัดการความรู้ในชุมชนเป็นองค์ประกอบสำคัญในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเพื่อตอบสนองความต้องการและสร้างประสบการณ์ใหม่ให้กับนักท่องเที่ยว ตลอดจนการทำให้การท่องเที่ยวกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาชุมชนทั้งด้านการเพิ่มรายได้ เพิ่มทุนทางสังคม เพิ่มทุนมนุษย์ และเพิ่มการสงวนรักษาอนุรักษ์ทรัพยากรเชิงวัฒนธรรม</p> <p> การวิจัยเรื่องการจัดการความรู้เพื่อการพัฒนาพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ชุมชน คลองบางเขน โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน รวมทั้งการวิจัยนี้เป็นการต่อยอดมาจากงานวิจัยเรื่องการศึกษาทรัพยากรและพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทางน้ำคลองบางเขน เพื่อผลักดันให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมคลองบางเขนต่อไป สำหรับการวิจัยเรื่องมีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาศักยภาพของชุมชนในการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ชุมชน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมคลองบางเขน 2) เพื่อศึกษาความต้องการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ชุมชน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมคลองบางเขน 3) เพื่อให้ได้รูปแบบการพัฒนาพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมคลองบางเขน โดยกระบวนการมีส่วนร่วม เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ งานวิจัยนี้ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) เพื่อพัฒนาศักยภาพของชุมชน และจัดการพิพิธภัณฑ์ได้ด้วยกลไกชุมชนที่ได้จัดตั้งขึ้นในพื้นที่ ตลอดจนใช้กลไกชุมชนในการบ่งชี้ความรู้ที่ต้องการในการหารูปแบบการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ชุมชน</p> <p> องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยนี้แบ่งออกได้เป็น 2 องค์ความรู้ คือ ความรู้ในเรื่องรูปแบบการจัดตั้ง การบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ที่จะถูกถอดความรู้มาจากการเปิดเวทีพูดคุยแลกเปลี่ยน การสนทนากลุ่ม การประชุม การศึกษาดูงาน และการเรียนรู้จากผู้ทรงคุณวุฒิ และจะส่งต่อไปยังกลไกในพื้นที่ที่จะขับเคลื่อนจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ในรูปแบบคู่มือที่ได้รวบรวมจากวิธีการถอดความรู้ดังที่กล่าวมาเบื้องต้น และจะทำเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อยื่นต่อหน่วยงานของรัฐในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง ในการจัดทำเป็นนโยบายเพื่อการพัฒนาพิพิธภัณฑ์ชุมชนแห่งนี้และส่งเสริมการท่องเที่ยวคลองบางเขนต่อไป</p> <p> ส่วนองค์ความรู้ชุดที่ 2 เป็นองค์ความเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของคลองบางเขน วิถีชีวิตคนคลองบางเขนทั้งในด้านอาชีพ สังคม วัฒนธรรม ที่กำลังจะเลื่อนหายไป ส่งผลให้เยาวชนในพื้นที่ไม่มีความรู้เรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ชุมชนของตนเอง ดังนั้นคณะผู้วิจัยจะนำความรู้จากผลการวิจัยเรื่องการศึกษาทรัพยากรและพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทางน้ำคลองบางเขน มาจัดการเป็นระบบ และแสดง เพื่ออธิบายเรื่องราวต่าง ๆ ในรูปแบบพิพิธภัณฑ์ที่จัดตั้งขึ้นในพื้นที่คลองบางเขน จากการร่วมกันทำวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม รวมทั้งการเปิดเวทีแลกเปลี่ยนข้อมูลจากการวิจัยกับชุมชนในชุมชน โดยมีกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญคือ นักเรียน ชุมชนในพื้นที่ และนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยวในคลองบางเขน</p>