การศึกษาภาวะและความต้องการภาวะพฤติพลังเพื่อการให้บริการวิชาการผู้สูงอายุ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์การวิจัย 2 ประการ คือ 1) ศึกษาภาวะและความต้องการภาวะพฤฒิพลัง เพื่อการให้บริการวิชาการผู้สูงอายุ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา และ 2) เพื่อพัฒนากลยุทธ์การให้บริการวิชาการผู้สูงอายุเพื่อเสริมสร้างภาวะพฤฒิพลัง ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา สำหรับการดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 การศึกษาภาวะและความต้องการ ภาวะพฤฒิพลัง เพื่อการให้บริการวิชาการผู้สูงอายุ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม (Mixed Method) แบ่งออกเป็น 2 ประเด็น ประเด็นที่ 1 การศึกษาภาวะและความต้องการ ภาวะพฤฒิพลัง เพื่อการให้บริการวิชาการผู้สูงอายุ จังหวัดนครราชสีมา การดำเนินการวิจัยในประเด็นนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาเป็นผู้แทนที่มาจากหน่วยงานของภาครัฐ ได้แก่ องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา สำนักงานพัฒนาและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดนครราชสีมา สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดนครราชสีมา หน่วยงานในพื้นที่ระดับตำบล ประกอบด้วย เทศบาลตำบล องค์การบริหารส่วนตำบล ในจังหวัดนครราชสีมา โดยการคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวนทั้งหมด 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลในขั้นตอนนี้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และประเด็นที่ 2 การศึกษาภาวะและความต้องการ ภาวะพฤฒิพลัง เพื่อการให้บริการวิชาการผู้สูงอายุ จังหวัดนครราชสีมา การดำเนินการวิจัยในประเด็นนี้เป็นการวิจัย เชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ประชากรกลุ่มผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) ในจังหวัดนครราชสีมา จำนวน 400 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางของ Krejcie & Morgan เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นที่ 2 พัฒนากลยุทธ์การให้บริการวิชาการผู้สูงอายุเพื่อเสริมสร้างภาวะพฤฒิพลัง กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักวิชาการด้านการพัฒนาสังคม ด้านสาธารณสุข ด้านการศึกษา ในสถาบันอุดมศึกษา ผู้นำท้องถิ่น หัวหน้าหน่วยงานด้านการพัฒนาผู้สูงอายุ จำนวน 9 คน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และขั้นที่ 3 การประเมินและปรับปรุงกลยุทธ์ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการวิจัยและพัฒนา ด้านกลยุทธ์ ด้านเนื้อหา ด้านการบริหารจัดการ และนักวิชาการ จำนวน 3 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินความสอดคล้องของกลยุทธ์ ผลการวิจัย พบว่า 1. ระดับภาวะและความต้องการภาวะพฤฒิพลังผู้สูงอายุ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยระดับความต้องการมากที่สุด คือ พฤฒิพลังด้านคุณภาพชีวิต รองลงมาคือ พฤฒิพลังด้านการศึกษา ส่วนการให้บริการการทางการศึกษา ควรมีเป้าหมายหลักเพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถตอบสนองความต้องการด้านสุขภาพ ด้านจิตใจ การพึ่งตนเอง การส่งเสริมอาชีพ และการนำความรู้ความสามารถของตนไปถ่ายทอด 2. กรอบการกำหนดกลยุทธ์ในการบริการวิชาการของมหาวิทยาลัย ควรมีกลยุทธ์ในการบริการวิชาการด้านผู้สูงอายุ 4 กลยุทธ์ คือ การพัฒนาระบบและกลไกการบริการวิชาการ การสร้างเครือข่ายการบริการวิชาการ การวิจัยที่เกี่ยวกับผู้สูงอายุ และการบริการวิชาการเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน 3. การประเมินความสอดคล้องของกลยุทธ์เพื่อนำไปใช้เป็นแนวทางในการบริการวิชาการผู้สูงอายุของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

คำสำคัญ