การพัฒนาระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษาระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่ 2) สร้างสมการพยากรณ์ระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่ 3) พัฒนาระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน 4) เสริมศักยภาพและความสามารถในการจัดการระบบรองรับสังคมสูงวัยในการตอบสนองความต้องการของชุมชนท้องถิ่นจังหวัดแพร่ ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้สูงอายุ อายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 3,200 คนโดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอนและวิธีสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้สำหรับการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถาม มีค่าคะแนนความเที่ยงตรงอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.98 สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน สำหรับการพัฒนาระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาจากเอกสาร การสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มย่อย การเสริมศักยภาพและความสามารถในการจัดการระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่ เป็นการจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม(Workshop) วัดระดับความพึงพอใจในการมีส่วนร่วมตามแบบวงจรเดมมิ่ง PDCA ผลการศึกษา 1). ระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่ เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านและเรียงตามลำดับ พบว่า ด้านบริการสาธารณสุข ด้านบริการสังคม และนันทนาการ อยู่ในระดับมากที่สุด ด้านส่งเสริมกฎหมายและการปกครอง ด้านส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวก ด้านส่งเสริมนวัตกรรม วิทยาการและเทคโนโลยี ด้านเศรษฐกิจ และด้านส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต อยู่ในระดับมาก 2. สมการพยากรณ์สามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของการสร้างเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่ได้ร้อยละ 29.3 โดยมีตัวแปรด้านเศรษฐกิจ, ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวก, ด้านบริการสังคมและนันทนาการ, ด้านส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต, ด้านการส่งเสริมนวัตกรรม วิทยาการ และเทคโนโลยี และด้านการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม เรียงตามลำดับ 3. การพัฒนาระบบรองรับสังคมสุขภาวะผู้สูงอายุจังหวัดแพร่โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน พบว่า 1) ด้านเศรษฐกิจ ต้องดำเนินการคู่ขนาน 2 แบบ คือ (1) การลงทุนหรือเพิ่มผลิตภาพในทุนมนุษย์ ได้แก่ การฝึกอบรมอาชีพระยะสั้นตามความต้องการของผู้สูงวัย เป็นการเสริมรายได้ เศรษฐกิจ และ (2) สร้างเสถียรภาพในระบบเศรษฐกิจ (Economic Stabilizers) อาทิ การให้เบี้ยยังชีพแก่ผู้สูงอายุ บำนาญแห่งชาติภาคประชาชน 2) ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานประเภทต่างๆ ให้มีความสอดคล้องกับความต้องการผู้สูงอายุ เป็นการจัดการและพัฒนาระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวก 3) ส่งเสริมการวางแผนชีวิตครอบครัวแนวใหม่เพื่อเพิ่มศักยภาพครอบครัวและเพิ่มศักยภาพบทบาทของชุมชนเพื่อคนทุกวัย 4) ส่งเสริมและสนับสนุนระบบส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตผู้สูงวัย จัดให้มีและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในรูปแบบที่หลากหลาย และมีชีวิตชีวาที่จูงใจให้ผู้สูงอายุมาใช้บริการมากขึ้น 5) ฟื้นฟูค่านิยมและประเพณีที่ดีงามในการอยู่ร่วมกันของคนต่างวัย เช่น ความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ ระบบเครือญาติ และชุมชนในการช่วยเหลือเกื้อกูลผู้สูงอายุที่ยากจนและขาดการดูแล เป็นต้น 6) ทำงานร่วมกันกับชุมชนตลอดทั้งกระบวนการ เพื่อให้ชุมชนตื่นตัวและมุ่งมั่นจัดการปัญหาด้วยตนเองได้ตรงประเด็นอย่างแท้จริง 7) ประสานความร่วมมือกับฝ่ายต่างๆ สร้างเครือข่าย โดยเป็นแนวร่วมกับชุมชนที่ได้รับผลกระทบในมิติต่างๆ ทั้งการพัฒนาทางเลือกเพื่อการตัดสินใจ และร่วมค้นหาทางออกที่เหมาะสม 8) เพิ่มอำนาจให้ภาคประชาชน เพื่อให้ชุมชนมีอำนาจอย่างแท้จริงในการตัดสินใจที่สำคัญ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อระบบรองรับสังคมสุขภาวะ 4. การเสริมศักยภาพและความสามารถ เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านและเรียงตามลำดับ พบว่า การมีส่วนร่วมในการวางแผนงาน อยู่ในระดับพึงพอใจมากที่สุด การมีส่วนร่วมในการดำเนินการ(Workshop) การมีส่วนร่วมในการนำผลการประเมินมาปรับปรุง และการมีส่วนร่วมในการตรวจสอบและประเมินผล อยู่ในระดับพึงพอใจมาก