การคัดเลือกไซยาโนแบคทีเรียสายพันธุ์ที่เหมาะสมสำหรับการผลิตปุ๋ยชีวภาพ

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรมที่มีการส่งออกส่วนใหญ่เป็นผลิตผลทางการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ข้าว หนึ่งในปัจจัยที่มีผลต่อผลผลิตข้าวก็คือปุ๋ย ปัจจุบัน รัฐบาลได้ส่งเสริมให้ เกษตรกรใช้ปุ๋ยชีวภาพแทนปุ๋ยเคมี เนื่องจากไม่มีสารตกค้างและไม่เป็นอันตรายต่อดินและระบบนิเวศ ในการผลิตปุ๋ยชีวภาพ ไซยาโนแบคทีเรียที่ตรึงไนโตรเจนสามารถนำมาใช้เป็นปุ๋ยชีวภาพได้ เนื่องจากมี คุณสมบัติในการตรึงไนโตรเจนจากบรรยากาศเพื่อเปลี่ยนให้เป็นแอมโมเนียที่พืชสามารถนำไปใช้เพื่อ การเจริญเติบโต งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการคัดเลือกไซยาโนแบคทีเรียจากนาข้าวและดินนาใน ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ซึ่งเหมาะสมจะนำไปใช้เป็นปุ๋ยชีวภาพ โดย เริ่มจากการเก็บตัวอย่างน้ำและดินนามาคัดแยกเชื้อไซยาโนแบคทีเรียที่มีลักษณะเป็นเส้นสาย พบว่าได้ เชื้อบริสุทธิ์จำนวน 15 ไอโซเลท จากนั้น นำไซยาโนแบคทีเรียทั้ง 15 ไอโซเลทมาเพาะเลี้ยงในอาหาร สูตร BG11 เพื่อศึกษาการเจริญ ทดสอบการตรึงไนโตรเจนในแต่ละไอโซเลทโดยเพาะเลี้ยงในอาหาร สูตร BG110 ซึ่งปราศจากแหล่งไนโตรเจน จากการทดลองพบว่ามีเพียงไอโซเลท B14 เท่านั้นที่สามารถ ตรึงไนโตรเจนจากบรรยากาศได้ โดยสามารถเจริญในอาหารที่ปราศจากแหล่งไนโตรเจน จากนั้น คัดเลือกไอโซเลท B14 มาศึกษาความทนต่อยาปราบวัชพืช โดยเพาะเลี้ยงไอโซเลท B14 ในอาหารที่มี ยาปราบวัชพืช Glyphosate-isopropylammonium และ Pyrazosulfuron-ethyl จากการทดลองพบว่า ไอโซเลท B14 สามารถทนต่อยาปราบวัชพืชได้ที่ความเข้มข้นสุดท้าย 0.1 และ 1.0 ส่วนต่อพันส่วน ตามลำดับ จากนั้น ศึกษาความทนต่อยาฆ่าแมลง โดยเพาะเลี้ยงไอโซเลท B14 ในอาหารสูตรที่มียาฆ่าแมลง Abamectin พบว่าไอโซเลท B14 สามารถทนต่อยาฆ่าแมลงได้ที่ความเข้มข้นสุดท้าย 0.01 ส่วน ต่อพันส่วน สุดท้าย ศึกษาความทนต่อความเข้มข้นของเกลือโซเดียมคลอไรด์พบว่า ไอโซเลท B14 สามารถทนต่อความเข้มข้นของเกลือโซเดียมคลอไรด์ได้สูงสุดเท่ากับ 0.1 โมลาร์

คำสำคัญ