แนวคิดการปรับปรุงอาคารแบบโคโลเนียล ย่านเมืองเก่าหนองคาย เพื่อเชื่อมโยงการท่องเที่ยวริมฝั่งโขง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
จากการสำรวจอาคารแบบโคโลเนียลในพื้นที่ย่านเมืองเก่าหนองคาย พบว่าอาคารมีรูปแบบที่เกิดจากการรับส่งเชื่อมโยงกับแหล่งต้นแบบมาจากช่วงที่ฝรั่งเศสได้เข้ายึดประเทศเวียดนาม และประเทศลาว แล้วได้ถ่ายทอดรูปแบบงานก่อสร้างอาคารให้กับอาคารในพื้นที่แถบริมแม่น้ำโขงจังหวัดหนองคาย โดยช่างชาวเวียดนามที่อพยพเข้ามาโดยได้นำเอารูปแบบ และวัสดุ ในการก่อสร้างอาคารแบบอาณานิคมโดยเฉพาะย่านเมืองเก่าถนนมีชัย ถือได้ว่าเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมที่มีการผสมผสานรูปแบบฝรั่งเศสเข้ากับงานแบบจีน ลักษณะเด่นที่พบคือ มีซุ้มวงโค้งกรอบประตู หน้าต่าง ซึ่งถือเป็นเสน่ห์ของอาคารรูปแบบนี้ วัตถุประสงค์งานวิจัย 1) เพื่อเสนอแนวทางปรับปรุงอาคารเก่าแบบโคโลเนียล บริเวณย่านเมืองเก่าหนองคาย และ 2) เพื่อศึกษาแนวคิดการท่องเที่ยวย่านเมืองเก่า ให้เกิดการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวเมืองเก่าริมฝั่งโขง ขั้นตอนการดำเนินงานวิจัย 1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) สำรวจอาคารแบบโคโลเนียลในย่านเมืองเก่าหนองคาย และ 3) เสนอแนวคิดการอนุรักษ์อาคารเก่าที่ทรงคุณค่า ร่วมกับชุมชน สรุปผลการวิจัย 1) แนวทางการปรับปรุงและอนุรักษ์ด้านกายภาพของอาคารเก่า โดยเน้นการองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม โดยการปรับปรุงสภาพอาคารเก่า เป็นแนวคิดในการดำรงความเป็นอยู่ได้ตัวของคนในชุมชนเอง ส่งเสริมคุณค่าทางด้านประวัติศาสตร์ และส่งเสริมความเป็นเอกลักษณ์ทางด้านกายภาพ วิธีการปรับปรุงใช้ลักษณะของกรอบด้านหน้า (facade design) ให้เกิดการรับรู้ที่แตกต่างกันสำหรับอาคารต่าง เน้นความโดดเด่นของอาคารเก่าที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และควรอนุรักษ์ อาคารอนุรักษ์เต็มรูปแบบ และการจัดตั้งมาตรการส่งเสริมในด้านการอนุรักษ์ให้แก่ชุมชน มาตรการในการอนุรักษ์ เป็นการช่วยส่งเสริมให้เกิดการอนุรักษ์ต่อไปได้อย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นมาตรการในการสร้างแรงจูงใจและปลุกจิตสำนึกในการอนุรักษ์ด้วย และ 2) สรุปแนวคิดการท่องเที่ยวย่านเมืองเก่า ให้เกิดการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวเมืองเก่าริมฝั่งโขง โดยการดำเนินการให้ถนนมีชัยเป็นถนนสายวัฒนธรรมเนื่องจากมีอาคารเก่าที่ยังคงเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องประชาสัมพันธ์ประชาชน ในชุมชนที่อยู่ติดถนนมีชัยให้มีความรู้ ความเข้าใจ และการจัดพื้นที่สาธารณะ และทางจักรยานเพื่อเชื่อมกับแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ จากผลสรุปของงานวิจัยทั้ง 2 ข้อ เป็นเพียงส่วนหนึ่งที่จะช่วยพัฒนาการท่องเที่ยวของเมืองหนองคาย โดยดึงเอาเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น ที่ถูกถ่ายทอดเรื่องราวภูมิปัญญาเชิงช่างในอดีตไว้ให้คนรุ่นหลัง หากเจ้าของอาคาร คนในชุมชน และหน่วยงานเทศบาลผู้รับผิดชอบสามารถนำแนวทางต่างๆ ไปปรับใช้เพื่อให้เกิดการพัฒนาการท่องเที่ยว ที่อยู่บนพื้นฐานของหลักการอนุรักษ์ ก็จะทำให้ย่านเมืองเก่าหนองคายกลับมามีชีวิตชีวาขึ้นอีกครั้งในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อพัฒนาจังหวัดหนองคาย คือ “เมืองน่าอยู่ เปิดประตูสู่อาเซียน” เพื่อขับเคลื่อนจังหวัดหนองคายสู่การเติบโต และเป็นสังคมแห่งคุณภาพและความสุขอย่างยั่งยืน คณะผู้วิจัยและทางชุมชนมีความเห็นที่จะต้องดำเนินการปรับปรุงโดยเน้นส่วนด้านหน้าก่อน ส่วนแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวนั้น ได้มีการสรุปเป็นแผนระยะ 3-5 ปี โดยมุ่งเน้นให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยสามารถเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวของเมืองเก่ากับการท่องเที่ยวเดิมที่มีอยู่แล้ว จะเป็นการช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวของหนองคายไปพร้อมๆกัน