การสำรวจหลักฐานการสูญพันธุ์ระดับโลกจากซากดึกดำบรรพ์ช่วงปลายยุคเพอร์เมียนบริเวณตะเข็บธรณีน่าน-อุตรดิตถ์ และพื้นที่ข้างเคียง

บทคัดย่อ

การศึกษาซากดึกดำบรรพ์จากหน้าตัดชั้นหินลำพูนพบซากดึกดำบรรพ์เรดิโอลาเรียจำนวนมากในชั้นหินเชิร์ต แต่ไม่สามารถทำการศึกษาอนุกรมวิธานได้เนื่องจากมีสภาพการเก็บรักษาตามธรรมชาติที่ไม่ดี อย่างไรก็ตามในชั้นหินปูนนั้นพบซากดึกดำบรรพ์โคโนดอนต์ที่มีสภาพการเก็บรักษาปานกลางและสารถระบุชนิดได้ เช่น สกุล Palmatolepis จัดเป็นสกุลที่เคยมีชีวิตอยู่ในช่วงยุคดีโวเนียนตอนปลาย (ประมาณ 385 ล้านปี) พบโคโนดอนต์ชนิด Gnathodus raisae ชนิด Idiognathoides tuberculatus ชนิด Lochriea glaber และชนิด Lochriea sp. จัดอยู่ในยุคคาร์บอนิเฟอรัสตอนต้น (ประมาณ 318 ล้านปี) และพบโคโนดอนต์ชนิด Mesogondolella cf. monstra ชนิด Mesogondolella cf. arccuata ชนิด Mesogondolella cf. gutta และชนิด Neognathodus cf. symmetricus จัดอยู่ในยุคเพอร์เมียนตอนต้น (ประมาณ 300 ล้านปี) บริเวณทางใต้ของจังหวัดลำพูน ซึ่งแสดงว่าช่วงเวลาดังกล่าวพื้นที่ดังกล่าวมีสภาพแวดล้อมเป็นลาดความชันบริเวณใกล้ทะเลลึก แล้วค่อยๆ เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงแผ่นเปลือกโลกและการลดลงของระดับน้ำทะเล โดยอาจเกิดการยกตัวของแผ่นเปลือกโลกจนถึงคาร์บอนิเฟอรัสตอนปลาย แผ่นทวีปได้เปลี่ยนแปลงกลายเป็นพื้นดิน และมีการสะสมตัวของตะกอนบกหรือชายฝั่งทะเลตื้น ต่อมาในช่วงยุคเพอร์เมียนตอนต้นเกิดการทรุดตัวของแผ่นทวีปหรือการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลจนท่วมส่วนปลายของไหล่ทะเลเดิม การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนี้อาจเป้นปัจจัยอย่างหนึ่งของการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตในช่วงปลายยุคเพอร์มียน

คำสำคัญ