ความสัมพันธ์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของสีแกลบจากสีเหลืองกลายเป็นสีดำในประชากรข้าววัชพืชของไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
เปลือกหุ้มเมล็ดข้าว (rice seed hull)มีบทบาทสำคัญในการป้องกันการแตกหักของเมล็ด รวมทั้งป้องกันการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชั่นภายในเมล็ด สีของเปลือกหุ้มเมล็ดเกิดจากสารมีสี (pigment) มีบทบาทสำคัญในการป้องกันเมล็ดที่อาจถูกทำลายจากรังสี UV เมล็ดข้าวที่ที่ยังไม่แก่จะมีสีเขียว และเมื่อเมล็ดแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองในข้าวปลูก (cultivated rice) ในข้าวป่าเมื่อเมล็ดสุกแก่ เมล็ดมีเปลือกสีดำ มีรายงานการค้นพบยีนที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสีเปลือกเมล็ดจากสีเขียวในเมล็ดยังไม่แก่ ไปเป็นเปลือกสีดำในระยะสุกแก่ โดยการทดลองผสมพันธุ์ระหว่างข้าวที่มีเปลือกเมล็ดสีเหลือง พบว่ามีข้าวรุ่นลูกมีเปลือกหุ้มเมล็ดสีดำ และมีการค้นพบต่อมาว่ายีนควบคุมสีเปลือกเมล็ดข้าวมีสองยีนที่ทำหน้าที่ส่งเสริมกัน (complementary gene) คือ ยีน black hull (BH) และ Phr1 การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบสมมติฐานที่ระบุว่ายีนทั้งสองส่งเสริมการกำหนดสีดำในเปลือกหุ้มเมล็ดข้าวที่มีรายงานผลการศึกษาโดยการผสมพันธุ์ข้าว การศึกษานี้ใช้ตัวอย่างประชากรธรรมชาติของข้าววัชพืชในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ (จังหวัดมหาสารคาม และร้อยเอ็ด) ที่มีข้าววัชพืชเจริญเติบโตและแพร่กระจายในบริเวณกว้าง จำนวน 82 ตัวอย่าง ที่เก็บตัวอย่างโดยการสุ่มเก็บในแปลงปลูกข้าวหอมมะลิ เก็บข้อมูลสีเปลือกเมล็ด เก็บใบธงเพื่อสกัดดีเอ็นเอและใช้เทคนิค PCR และอะกาโรสเจลอิเลคโตรฟอริซิสในการวิเคราะห์ยีโนไทป์ของแต่ละตัวอย่างข้าววัชพืช ผลการวิจัยพบว่า ประชากรของข้าววัชพืชในพื้นที่ที่เก็บตัวอย่าง ต้นข้าววัชพืชส่วนมากมีเมล็ดที่มีเปลือกหุ้มเมล็ดสีเหลือง(74.4%) (ต้นข้าววัชพืชที่มีเมล็ดและแกลบเป็นสีดำ (25.6%) ผลการวิเคราะห์ยีโนไทป์ของยีนทั้งสองของจำนวนตัวอย่าง 82 ตัวอย่าง พบว่า มียีโนไทป์ 3 แบบทั้งสองยีน เมื่อคัดเลือกตัวอย่างข้าววัชพืชที่มีเมล็ดเปลือกหุ้มเมล็ดสีดำจำนวน 15 ตัวอย่างเพื่อวิเคราะห์ยีโนไทป์ของยีนทั้งสองยีน พบว่าตัวอย่างข้าวทุกตัวอย่างมีอัลลีลเด่นของทั้งสองยีนของยีโนไทป์ จึงสรุปได้ว่ายีนทั้งสองยีนมีการส่งเสริมซึ่งกันและกันในการกำหนดสีเปลือกหุ้มเมล็ดสีดำในประชากรข้าววัชพืชในเขตทุ่งกุลาร้องไห้