วงศ์วานวิวัฒนาการ ความหลากหลายทางชีวภาพและฤทธิ์ทางชีวภาพของราในสกุล Dothideomycetes

บทคัดย่อ

เชื้อรา Dothideomycetes เป็นกลุ่มเชื้อราที่มีความสา คัญและมีความหลากหลายทางชีวภาพ จัดอยู่ใน ชั้น Ascomycetes ของอนุกรมวิธาน เชื้อรากลุ่มนี้มีความสาคัญต่อระบบนิเวศวิทยา สามารถพบได้ตาม พื้นดินต้นไม้ น้า จืด และน้า เค็ม โดยทา หน้าที่เป็นผู้ย่อยสลายในธรรมชาติ เป็นเชื้อสาเหตุโรคพืชที่สาคัญ ซึ่ง ก่อให้เกิดความเสียหายกับพืชเศรษฐกิจเป็นอย่างมากบางชนิดช่วยให้พืชทนทานต่อโรคและแมลงโดย เรียกว่า เอนโดไฟด์ หรือเป็นเชื้อราที่ขึ้นบนผิวของพืชอาศัย รวมถึงเป็นเชื้อราที่มีความสัมพันธ์กับไลเคน อย่างไรก็ตามพบว่าเชื้อราดังกล่าวมีประโยชน์ในด้านการผลิตเอนไซม์ในการย่อยสลายซึ่งสามารถนา ไป ประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ ได้ อีกทั้งยังสร้างสารออกฤทธ์ิทางชีวภาพ จากการทา งานวิจัยในปีที่ 3 พบว่าได้ทา การแยกเชื้อรากลุ่มนี้จา นวน 41 สายพันธุ์ จากพืชอาศัยที่แตกต่างกันทั้งในประเทศไทย และ เปรียบเทียบกับเชื้อราจากอิตาลี หลังจากการศึกษาทางด้านสัณฐานวิทยา และโมเลกุล พบว่าเชื้อราจา นวน 18 ชนิด จัดอยู่ในกลุ่ม Capnodiales และ จา นวน 3 ชนิดจัดอยู่ในกลุ่ม Asterinales โดยสร้างเส้นใยสีดา ปก คลุมบริเวณผิวของผลไม้และใบพืช พบเชื้อราที่ทา หน้าที่เป็นพวกย่อยสลายในระบบนิเวศ ดังนี้ เชื้อรา จา นวน15 ชนิด จัดอยู่ในกลุ่ม Pleosporales, จา นวน 2 ชนิดจัดอยู่ใน Jahnulales, และอีก 3 ชนิดจัดอยู่ใน Botryosphaeriales. จากการศึกษาครั้งนี้ทีมวิจัยได้ค้นพบเชื้อราสกุลใหม่ 1 สกุล ได้แก่ Camarosporioides W.J. Li & K.D. Hyde, และเชื้อราสายพันธุ์ใหม่จา นวน 12 สปีชีส์ ได้แก่ Camarosporioides phragmitis W.J. Li & K.D. Hyde, Dothiorella guttulata Qing Tian, Camporesi & K.D. Hyde, Helminthosporium italicum Qing Tian, Camporesi & K.D. Hyde, Jahnula guttulaspora Qing Tian, Y.Z. Lu & K.D. Hyde, Montagnula cirsii Qing Tian, Camporesi & K.D. Hyde, Neomicrosphaeropsis cytisi W.J. Li, Camporesi & K.D. Hyde, Neodidymelliopsis ranunculi W.J. Li, Camporesi & K.D. Hyde, Ophiosimulans plantaginis Qing Tian, Camporesi & K.D. Hyde, Pleurotrema thailandica Dayarathne, Jones E.B.G. & K.D. Hyde, Poaceicola arundinis W.J. Li, Camporesi, D.J. Bhat & K.D. Hyde, Prosthemium alni Qing Tian, Camporesi & K.D. Hyde, Wojnowicia italica Qing Tian, Camporesi & K.D. Hydeซึ่งผลจากการค้นพบครั้ง นี้ทาให้ทราบถึงความหลากหลายและเพิ่มข้อมูลที่สาคัญทางด้านอนุกรมวิธานแก่เชื้อราในกลุ่ม Dothideomycetes ซึ่งถือได้ว่าเป็นเชื้อราที่มีความสาคัญต่อระบบนิเวศ นอกจากนี้ยังได้ทา การศึกษาหา คุณสมบัติของสารออกฤทธ์ิทางชีวภาพจากเชื้อราในกลุ่มดังกล่าว อีกทั้งนา ส่วนสกัดหยาบจากเชื้อตัวอย่าง คือ Pestalotiopsis sp. มาทดสอบหาความสามารถในการยับยั้งการเจริญของเชื้อก่อโรค ได้แก่ Bacillus cereus TISTR 688, Bacillus subtilis TISTR 008, Staphylococcus aureus TISTR 1466, Micrococcus luteus TISTR 884, Escherichia coli TISTR 780, and Salmonella typhimurium TISTR 292 พบว่าส่วนสกัดหยาบ จากเชื้อราดังกล่าวให้ผลยับยั้งการเจริญ ของเชื้อ E. coli ที่ความเข้มข้น/ปริมาณต่า สุดที่ป้องกันไม่ให้เกิดการ เจริญของแบคทีเรีย ในหลอดทดลอง 80 มก/มล (MIC value at 80 ?g/ml.) ซึ่งผลจากการทดสอบครั้งนี้จะได้ นา ไปขยายผลและทดสอบกับเชื้อราชนิดใหม่ที่ค้นพบจากการวิจัยครั้งนี้ เพื่อเป็นประโยชน์และประยุกต์ใช้ ต่อไป

คำสำคัญ