การประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์และปัจจัยสิ่งแวดล้อมในการทำแผนที่ความเสี่ยงของการเกิดดินถล่มบริเวณบ้านนางแลใน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

ดินถล่มเกิดจากการถล่มตัวของแผ่นดินตามธรรมชาติ และจากกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ เช่น การทำลายป่าไม้ และการตัดถนน เป็นต้น การกำหนดพื้นที่ที่มีโอกาสเสี่ยงในการเกิดดินถล่ม โดยการประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ และแบบจำลองการถดถอยโลจิสติกต้องใช้ความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่การเกิดดินถล่มและปัจจัยสิ่งแวดล้อมในการผลิตแผนที่ความเสี่ยงของการเกิดดินถล่มเพื่อใช้เป็นแนวทางป้องกัน และหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่เกิดดินถล่ม พื้นที่ศึกษาอยู่ในบริเวณ บ้านนางแลในหมู่ 7 อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย พื้นที่ที่เกิดร่องรอยดินถล่มมี 4 พื้นที่ ได้แก่ ผาลาดรอยวัว บ้านลิไข่ น้ำตกตาดฮาง และดอยดัง จากการสุ่มจุดภายในพื้นที่ที่เคยดินถล่มจำนวน 62 จุด พบว่า ในบริเวณพื้นที่ที่เคยเกิดดินถล่มอยู่ในพื้นที่ที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลโดยเฉลี่ย 675.77 เมตร ซึ่งห่างจากแม่น้ำโดยเฉลี่ย 89.45 เมตร ระดับความลาดชันโดยเฉลี่ยร้อยละ 48.53 และค่าเฉลี่ย ดัชนีความแตกต่างของพืชพรรณน้อยกว่า 0 จุดสุ่ม 34 จุด จาก 62 จุด เคยเป็นพื้นที่ที่เกิดดินถล่มซึ่งส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ปลูกพืชไร่ จากผลการวิเคราะห์แบบจำลองการถดถอยโลจิสติกที่มีการคัดเลือกตัวแปรแบบ Stepwise 2 ตัว (ความสูงจากระดับน้ำทะเล และระยะห่างจากแม่น้ำ) ซึ่งมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.001 พบว่าระดับความสูงของพื้นที่เพิ่มขึ้นทำให้โอกาสของการเกิดดินถล่มเพิ่มขึ้น และพื้นที่ ที่ห่างจากแม่น้ำเพิ่มขึ้นทำให้โอกาสของการเกิดดินถล่มลดลง และความถูกต้องของแบบจำลองการถดถอยโลจิสติกเท่ากับร้อยละ 81.69 จากการวิเคราะห์แบบจำลองการถดถอยโลจิสติกร่วมกับความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่การเกิดดินถล่ม และปัจจัยสิ่งแวดล้อมพบว่า พื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดดินถล่มของบ้านนางแลในหมู่ 7 มีระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลโดยประมาณ 664-687 เมตร และมีระยะห่างจากแม่น้ำนางแลโดยเฉลี่ยไม่เกิน 100 เมตร

คำสำคัญ