สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของกลุ่มชาติพันธ์ : กรณีศึกษากลุ่มมูเซอ ในตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

บทคัดย่อ

ผลการศึกษาพบว่า ชาวมูเซอที่อาศัยอยู่ในบ้านป่ายางและบ้านยะโป๋ในตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน รวมตัวกันเป็นชุมชนในลักษณะที่เรียกว่า ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม มีสิทธิอนุรักษ์ หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญยาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่นและของชาติ และมีส่วนร่วมในการจัดการ บำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 โดยการจัดการดูแลทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนชาวมูเซอ ในตำบลแม่นาเติง มีรูปแบบการจัดการอันสะท้อนมาจากวัฒนธรรม จารีตประเพณี วิถีชีวิต และความเชื่อของคนในชุมชนที่ปฏิบัติกันมาจากรุ่นลูก เช่น การไหว้ผีป่าผีดอย อันส่งผลในการดูแลรักษาป่าไม้ในบริเวณที่ทำพิธี แต่การจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมของชุมชนยังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เนื่องจากปัญหาเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ยังคงมีให้เห็นอยู่ เช่น การบุกรุกป่า ซึ่งในปัญหานี้นอกจากการให้ชุมชนร่วมกันสร้างพลังดูแลการจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ภายใต้หลักสิทธิชุมชนแล้ว ภาครัฐต้องเข้ามาให้การสนับสนุน ส่งเสริม และควบคุมการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อให้การจัดการ บำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติเป็นไปอย่างสมดุลและยั่งยืน

คำสำคัญ