ชุมชนต้นแบบในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม: ชุมชนสวนหลวง 1

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การจัดการชุมชนต้นแบบในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม: ชุมชนสวนหลวง 1 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฐานข้อมูลชุมชนสวนหลวง 1 สาหรับใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาชุมชนต้นแบบ และเพื่อดาเนินกิจกรรมตามแผนการดาเนินงานพัฒนาชุมชนต้นแบบในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยอาศัยกระบวนการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วนให้เกิดการพัฒนาชุมชนต้นแบบ กรุงเทพมหานคร ที่มีความสมดุลและยั่งยืนด้านสังคม และสิ่งแวดล้อม งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยผสม (Mixed Method) ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) ด้วยการดาเนินกิจกรรมสามกิจกรรม ได้แก่ การนาพลังงานแสงอาทิตย์มาเป็นพลังงานทดแทนใช้ในชุมชน การรณรงค์ฟื้นฟูสภาพน้าในคลองสวนหลวง 1 โดยการบาบัดน้าเสียด้วยแพพืช และการสร้างความตระหนัก และรณรงค์การนาวัสดุธรรมชาติมาใช้เป็นภาชนะสาหรับชุมชน โดยเฉพาะการจาหน่ายสินค้าในตลาดชุมชนริมคลองสวนหลวง 1 ผลการวิจัยพบว่า การมีส่วนร่วมของชุมชนสวนหลวง 1 ในการจัดการสิ่งแวดล้อมมีต่อการดาเนินกิจกรรมติดตั้งพลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานทดแทน รองลงมา คือ ด้านการใช้วัสดุธรรมชาติเป็นภาชนะ และด้านบาบัดน้าเสียด้วยแพพืช สาหรับผลสาเร็จด้านสังคม/วิถีชุมชน พบว่า การใช้วัสดุธรรมชาติเป็นภาชนะ และการจัดการสิ่งแวดล้อมด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนมีอิทธิพลโดยรวมตามลาดับ ส่วนผลสาเร็จด้านกายภาพ และเศรษฐกิจ พบว่า การจัดการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้วยการมีส่วนร่วม ผลสาเร็จทางด้านสังคม/วิถีชีวิตชุมชน และด้านการใช้วัสดุธรรมชาติเป็นภาชนะมีอิทธิพลตามลาดับ อย่างไรก็ตามทั้งสามกิจกรรมที่ดาเนินการเพื่อให้ชุมชนสวนหลวง 1 เป็นชุมชนต้นแบบในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ทุกภาคส่วนต่างเล็งเห็นความสาคัญของการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และด้วยชาวชุมชนสวนหลวง 1 มีความร่วมมือร่วมใจในการดารงไว้ซึ่งสิ่งแวดล้อมด้วยการรักษา และอนุรักษ์ ย่อมทาให้ชุมชนสวนหลวง 1 สามารถเป็นชุมชนต้นแบบในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้

คำสำคัญ