ปัญหาในการสื่อสารและการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของชาวต่างชาติที่ทำงานในสถาบันการศึกษา จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง “ปัญหาในการสื่อสารและการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของชาวต่างชาติที่ทํางานในสถาบนการศึกษาจังหวัดเพชรบูรณ์” เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 4 ข้อ คือ 1) เพื่อศึกษาปัญหาการสื่อสารของชาวต่างชาติในการทํางานในสถาบนการศึกษา 2) เพื่อศึกษาเครือข่ายการสื่อสารของชาวต่างชาติ 3) เพื่อศึกษาทัศนคติของชาวต่างชาติต่อการทํางานร่วมกับชาวไทย และ 4) เพื่อศึกษาการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของชาวต่างชาติในการทํางานในสถาบันการศึกษา โดยทําการศึกษากลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก 2 กลุ่มรวม 20 คน กลุ่มแรกเป็นชาวต่างชาติซึ่งทํางานในสถาบนการศ ั ึกษาจังหวัดเพชรบูรณ์ จํานวน 16 คน กลุ่มที่สองเป็นเพื่อนร่วมงานชาวไทย จํานวน 4 คน เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาการสื่อสารของชาวต่างชาติในสถาบันการศึกษาคือปัญหาด้านกําแพงภาษา การไม่ได้รับข้อมูลข้าวสาร หรือได้รับข้อมลูข้าวสารล่าช้า ซึ่งส่งผลกระทบต่อการวางแผน และกิจกรรมการเรียนการสอน ปัญหาความแตกตางทางวัฒนธรรมในการสื่อสารชาวไทยหลีกเลี่ยงการสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา ่ แต่ชาวต่างชาติต้องการให้สื่อสารอย่างตรงไปตรงมา สถาบันการศึกษาทุกแห่งใช้ช่องทางการสื่อสารผ่านการสนทนาพูดคุย และการประชุมเป็นช่องทางการสื่อสารหลักในการสื่อสารกับชาวต่างชาติสถาบันการศึกษาเกินหนึ่งในสามใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นช่องทางการสื่อสารร่วมด้วย แต่ชาวต่างชาติยังคงเห็นว่าเครือข่ายการสื่อสารในสถาบันการศึกษามีสถานะอ่อนแอ เนื่องจากปัญหาด้านกําแพงภาษา แต่อีกด้านหนึ่งกลับ พบว่าเครือข่ายการสื่อสารนอกสถาบันการศึกษาของชาวต่างชาติมีสถานะค่อนข้างเข้มแข็ง โดยมีช่องทางการสื่อสารที่หลากหลายชาวต่างชาติส่วนใหญ่ระบุถึงความประทับใจที่มีต่อสิ่งอํานวยความสะดวกที่มีใน สถาบันการศึกษา โดยเห็นว่ารัฐบาลไทยให้ความสําคัญต่อการจัดสรรสิ่งเหล่านี้ และรู้สึกประทับใจต่อความอ่อนน้อมถ่อมตนของนักเรัยน / นักศึกษาไทยที่มีต่ออาจารย์ และผู้อาวุโส ส่วนปัจจัยที่ทําให้เกิดทัศนคติในเชิงลบต่อการทํางานร่วมกับชาวไทย ได้แก่ ทัศนคติ / พฤติกรรมของผู้เรียนที่ให้ความสําคัญกับคะแนน และเกรดมากกว่าการเรียนรู้ระบบการศึกษาที่หลีกเลี่ยงการซ้ำชั้น การหลีกเลี่ยงการสื่อสารอย่างตรงไปตรงมาของเพื่อนร่วมงานชาวไทย รูปแบบการสื่อสารที่เป็นการสื่อสารทางเดียวแบบบนลงล่าง การพูดลูบหลัง และการได้รับการปฏิบัติที่ไม่เท่าเทียมกันจากเพื่อนร่วมงานชาวไทยนอกจากนี้ชาวต่างชาติส่วนใหญ่ระบุถึงก็คือวัฒนธรรมการรักษาหน้า (Face Saving Culture) ในบริบทการทํางาน โดยรูปธรรมของวัฒนธรรมดังกล่าวในมุมมองของชาวต่างชาติก็คือการไม่แสดงความเห็นที่ขัดแย้งกับผู้อาวุโส การไม่แสดงความคิดเห็นที่แตกต่างจากผู้อื่น การหลีกเลี่ยงการสื่อสารถึงประเด็นปัญหาอย่างตรงไปตรงมา รวมทั้งการใช้คําว่า “ไม่เป็นไร” ใน สถานการณ์ต่าง ๆ ชาวต่างชาติส่วนใหญ่เรียนรู้ภาษา และวัฒนธรรมไทยก่อนเดินทางมาถึงโดยมากเป็นการศึกษาด้วยตนเองจากสื่อต่าง ๆ อาทิสื่ออินเตอร์เน็ต รวมถึงสอบถามจากผู้ที่มีประสบการณ์การทํางานในประเทศไทยมาก่อน วิธีที่ใช้ในการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมก็คือการสังเกต การสอบถาม การเลียนแบบพฤติกรรม และการทํากิจกรรมร่วมกับชาวไทย โดยชาวต่างชาติที่มีการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมได้ดีจะมีการทํากิจกรรมนอกเวลางานร่วมกบคนไทยทั้งนี้ชาวต่างชาติส่วนใหญ่ระบุว่าทักษะด้านภาษา และวัฒนธรรมไทยมีบทบาทสําคัญต่อการปรับตัวข้ามวัฒนธรรม และโดยมากเป็นการปรับตัวแบบมีอัตลักษณ์คู่กล่าวคือยังคงรับรู้อัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ของตนในฐานะชาวต่างชาติแต่ก็ยอมรับในวิถีการทํางาน และการใช้ชีวิต เพื่อให้ตนเองสามารถใช้ชีวิตในประเทศไทยได้อย่างมีความสุขตามอัตภาพ

คำสำคัญ