การใช้มูลกระบือปรับปรุงดินในการผลิตพืชอาหารสัตว์

บทคัดย่อ

การใช้มูลกระบือปรับปรุงดินในการผลิตพืชอาหารสัตว์ 1 โฆษิต เหลืองจรัสสุริยา 2 ฉลองชัย ชุ่มชื่น 3 อัญชลี ณ เชียงใหม่ 4 บทคัดย่อ การใช้มูลกระบือปรับปรุงดินในการผลิตพืชอาหารสัตว์เป็นการศึกษาอัตราการใส่ปุ๋ยคอก และระยะเวลาการใส่แตกต่างกันที่มีผลต่อคุณสมบัติทางเคมีของดิน ผลผลิตและส่วนประกอบทางเคมีของหญ้ารูซี่ สถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์ศรีสะเกษ วางแผนการทดลองแบบ 4 X 2 Factorial in Randomized Complete Block มี 4 ซ้ำ 2 ปัจจัย ปัจจัยที่ 1 ได้แก่อัตราการใส่ปุ๋ยคอก 4 ระดับ คือ 1, 2, 4 และ 6 ตัน/ไร่ ส่วนปัจจัยที่ 2 ได้แก่ระยะเวลาการใส่ปุ๋ยคอก 2 แบบ คือใส่ขณะเตรียมดินในปีแรกครั้งเดียว และแบ่งใส่ขณะเตรียมดินและหลังตัดหญ้าทุกครั้ง ผลการศึกษาพบว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 4-6 ตัน/ไร่ มีค่าอยู่ระหว่าง 0.027–0.030% มีผลทำให้ % Totel Nitrogen ของดินเพิ่มขึ้นกว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 1 ตัน/ไร่ (0.018%) ส่วนค่า pH ของดินเปลี่ยนแปลงไม่มากนัก และ OM, Avai P และ Exch K ของดินเพิ่มขึ้นจาก 0.41%, 2.00ppm และ7.39ppm เป็น 0.53-0.64%, 4.47-6.55ppm และ 9.02-13.22ppm ตามลำดับ (P >0.05) ด้านผลผลิตของหญ้ารูซี่ พบว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 4–6 ตัน/ไร่ ทำให้ผลผลิตน้ำหนักแห้ง มีค่าเท่ากับ 967–1,004 กก./ไร่ และโปรตีนเฉลี่ย 2 ปี มีค่าเท่ากับ 78–79 กก./ไร่ สูงกว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 1 ตัน/ไร่ มีค่าเท่ากับ769-882 กก./ไร่, 54–62 กก./ไร่ และมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P< 0.05) ส่วนระยะเวลาการใส่ไม่มีผลทำให้ผลผลิตน้ำหนักแห้ง และผลผลิตโปรตีนเฉลี่ย 2 ปีแตกต่างกัน และไม่พบอิทธิพลร่วมระหว่างอัตราการใส่กับระยะเวลาที่ใส่ ส่วนประกอบทางเคมีเฉลี่ย 2 ปีของหญ้ารูซี่ พบว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 4-6 ตัน/ไร่ มีค่าเท่ากับ 7.72 – 8.29% ทำให้เปอร์เซ็นต์โปรตีนของหญ้ารูซี่สูงกว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 1 – 2 ตัน/ไร่ มีค่าเท่ากับ 7.26 – 7.31% และอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 2-6 ตัน/ไร่ มีค่าเท่ากับ 0.27-0.31% มีผลทำให้ %Ca สูงกว่าอัตราการใส่ปุ๋ยคอก 1 ตัน/ไร่ มีค่าเท่ากับ 0.21% และมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P< 0.05) แต่อัตราการใส่ปุ๋ยคอกไม่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของส่วนประกอบของเยื่อใยได้แก่ NDF, ADF, ADL และ Ca ของหญ้ารูซี่ ส่วนระยะเวลาการใส่ปุ๋ยคอกครั้งเดียว มีค่าเท่ากับ 0.51% มีผลทำให้เปอร์เซ็นต์แคลเซียมสูงกว่าการใส่หลังตัดทุกครั้ง มีค่าเท่ากับ 0.47% นอกจากนี้ยังพบอิทธิพลร่วมระหว่างอัตราการใส่ปุ๋ยคอกกับระยะเวลาที่ใส่ มีผลต่อส่วนประกอบทางเคมีเฉพาะ Ca และ P เท่านั้น คำสำคัญ มูลกระบือ กระบือพื้นเมือง พืชอาหารสัตว์ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1/ ทะเบียนวิชาการเลขที่ (50) (1) - 0106 - 034 2/ สถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์ศรีสะเกษ ต. หนองครก อ. เมือง จ. ศรีสะเกษ 33000 3/ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์สุรินทร์ ต.นาบัว อ. เมือง จ. สุรินทร์ 32000 4/ กลุ่มงานวิจัยและพัฒนากระบือ กองบำรุงพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ พญาไท กรุงเทพ 10400

คำสำคัญ